MARISONG.RU

Муро, муро тый от лий гын...

/** *
*
* * * * * * * * * * * * * * *
Get Adobe Flash player
* *
* *
*
*
*/

Все материалы

Четверг, 01 Апрель 2021

ТОВЛО кечылан стикер-влак.

Рейтинг:   / 0

 «Мари-Рекордс» продюсер рӱдер деч ТОВЛО кечылан стикер-влак.

TOVLOKECHE stikerВашке Товло кече толын шуеш. 5 апрельыште йӧратымаш кече «ТОВЛО КЕЧЕ». Тиде амал дене Марий Эл радио конкурсым эртара. Участник лийын кертыда.  https://vk.com/mari_el_radio. Тыгак Шкетан театр  кок пайремым иктышке ушен спектакль сынан концертым темла.  «Товло кече але Сопром ватым кычалеш». 3 апрельыште ончаш лиеш.  https://vk.com/shketan 

Но… пайрем кечын интернетыште шинчыме годым саламлыме шуеш. Тидлан стикер-влак лукмо. ТОВЛО кечылан пӧлеклалтше 5 стикерым сӱретче Любовь Ткаченко «Мари-Рекордс» продюсер рӱдерын йодмыж почеш  ямдылен. Тудым Телеграмм каналыште муаш лиеш      https://t.me/addstickers/TOVLOKECHE

TOVLOKECHE 1  TOVLOKECHE 2 TOVLOKECHE 3 TOVLOKECHE 4 TOVLOKECHE 5

Подробнее

Вторник, 30 Март 2021

Лӱддымӧ поэт да тале ковай. Сабанцев-Ояр але Качыри бавай...

Рейтинг:   / 0

Лӱддымӧ поэт да тале ковай. Сабанцев-Ояр але Качыри бавай…

                      «Идалыкысе муро — 2020» деч вара. Ӧрын. Ойганен. (Ончыко 2021 № 3)Onchiko 3 2

Канде монитор воктене

Шинчылтам ораде гай:

Калык моктымо йӱк дене

Сеҥыш «Качыри бавай»?!

     Ты «мур» манме, кудым сценыш

     Лишкыжат кондаш ок лий,

     Ончылтен чылаштым, сеҥыш –

    Тӱня кайыш унчыли?

Ончалам мый шӱлык темын:

Сай, шотан артист-влакшат

У ий кож йыр пӧрдмӧ семын

«Качери» йыр тавалтат.

         Марий калык. Мо тый лийыч?

         Пӱркытла нӧлтшаш олмеш

          Ӱнаретше ий гыч ийыш

          Лунчырген, пытен толеш.

Радио шукта пожалтын –

Витараш пижеш: ля-ля…

Окмакат лият, пожале,

Тыгай «муро» ден пярля.

         Муро веле мо? Ончалза:

          Саргая олян-олян

         Але марте тӱзланалше

          Шочмо чылнымут алан…

Ужынас пӱртӱс гыч: кушко

Туто пырче огеш воч,

Вик шарла оккӱллык кушкыл –

Ир лопшудо да урвоч…

         Сылнымут нурат тыгае:

         Сай мутна пыта аман,

         Да пошат коншудо гае

         «Почела-муть», шӱкшак «роман»

«Юмо дечын ю вий патыр» -

Сугыньлен коден Чавайн.

Пытыш моли, ӱштылалын,

Чонышто ты мут-авай?

         Тидлан веле йӧрена мо,

          Почешна кунам ыҥгай

         Лӱмдыл, игыдт кычкыралыт:

         «Эй, тый, «качери-бавай»!

Кече дек огеш мо викте

Оҥгыр йӱкшым чон турий,

А кодеш тугакак икте:

«Марийлан, айда, «ярий…»?..

         Намысетым помыжалте,

        Родо-таҥ, шонен айват:

       Шкендым шке кунам от жапле,

       Ок пагале нигӧат.

Улшыжат йомеш мо йыклык?

Иша шӱмым керемла

Кочо шӱлык – йыр окмаклык

Шке пайремыжым пайремла…

 

Тиде почеламут Ончыко журналын 3 номерыштыже печатлалтын. Марий Элын калык поэтше Геннадий Сабанцев –Ояр возен. Пытартыш жапыште писатель, поэтна-влак шукыж годым дифирамбе –шамычым гына возат. «Тыште мыскарам чыкалтем. Чыланыштын илымышт шуеш да кочмышт. Кум гана, а южгунамже и нылыт. Тиде кечылан, а арнялан огыл». А почеламут пеш чапле, оҥай да жапыштыже лекше. Но тудо годымак мый Качыри бавайым мыскылмем, вурсымем  ок шу. Тудо кызытсе жаплан лач мемнан ончыкта. Вет ме! тыгай улына. Шкеже шылын шинчын ушан ойым ойлена. Но лач пел марий веле кодынна. Шукышт лач и кутырат, пеле-пуле. «Ончылеҥ-влак»  телевидений да радиошто  мотор да чапле улына, а шкеже лач Качыри бавай.

Но умбакыже…лучо «Ончыко» журналым 3 номерыжым кидышке налза. Тушто Геннадий  Сабанцев-Ояр и коронавирусым локта, айдеме нерген шоналта, пиал нергенат шонкала. Икманаш, мутсаскажым лудын чапле «вуй модыш» касым эртареда.

Кушто муаш маныда. Тиде еҥ деч йодса. Игорь Попов — тӱҥ редактор.

Подробнее

Четверг, 18 Март 2021

Виталий ЯНДЫГАНОВ. Биографий

Рейтинг:   / 0

Виталий ЯНДЫГАНОВ – самодеятельный композитор,  автор, мурызо да баянист

iandiganovЯндыганов Виталий Захарович 1952 ий 10 январьыште МАССР У Торъял район Какшамбал (Кокшембал)  ялыште шочын.

1959–1963 ийлаште  Ӧркансола тӱҥалтыш школышто тунемын

1963–1967 ийлаште – Нурмо кыдалаш школышто.

9 классым тунем лекмек 1967–1969 ийлаште Оршанке педучилищыште шинчымашым поген. Тазалыклан верчын кая.

1969–1970 ийлаште Тошто кыдалаш школышто тунемеш.

Школ деч вара вигак школышто кодеш. 

1970 −2004 ийлаште  Тошто Торъял кыдалаш школышто музыко да физкультурым туныктен.

1972 ий ий гыч кызытсе марте тыгак Тошто Торъял тӱвыра пӧртыштӧ аккомпаниаторат, худоственный вуйлатышат лийын,  директор сомылымат шуктен.

1992–1997 ийлаште Марий педагогике институтышто тунемеш (заочно). Исторический факультетыште шинчымашым пойдара.

1973 ийыште ӱдырым налеш. 4 йочаже уло. 3 эрге да 1 ӱдыр.

 

2017 — Марий Эл Республикын Тӱвыра, савыктыш да калык паша шотышто министерствын чап грамотыжо

Шкенжым ойлымыж гыч 100 наре мурым возен. Кызытеш икмыняр мурыжо шке возымыж дене Марий Эл радишто йоҥгат.

Тошто Торъял клубышто аккомпаниатор семын «Ший оҥгыр» да «Кас гармонь» ансамбль-влаклан шоктымыж годым тӱрлӧ фестивальлаште баянист да солист семын выступатлен. Лауреат да диплом дене палемдалтын.

Виталий Захарович  У Торъялыште Анатолий Булыгин лӱмеш фестивальын лауреатше, Нижний Новгород олаште, Медведево поселкышто эртыше фестиваль-влакын дипломантше  лийын.

Тудо ансамбль дене пырля Киров область Пижанке район Марий Ошаевошто эртыше регион кокласе «Пеледыш пайремын» (2014), Килемар район Арде селаште  регион кокласе «Земля предков» фольклор да этнографий пайремын (2014), Нижегордский область Тоншаево поселкыште фольклор коллектив-влакын «Радуга марийской культуры»  конкурсын, да моло конкурс да фестивальлаште участник лийын.

 

 

Подробнее

Понедельник, 15 Март 2021

ТОВЛО кече... 5 апрель 2021

Рейтинг:   / 0

  images/TOVLO keshe 2021 - 2.jpgЧылалан ПОРО лийже. Таче  ик шонымаш дене вашкем. 14 февральыште йӧратымаш кече эртен кайыш. Но тудо чонлан содыки кӱчымырак чучеш. Мыланна марий семын шкенан пайрем, лач марий дене кылдалтше кече кӱлеш дыр…
Тыгай шонымаш шукертак толын. 5 апрельыште айста ТОВЛО кечым палемдена. Йӧратымаш кечым.
Википедий лаштыкышке пурен ( https://mhr.wikipedia.org/wiki/Товло_кече_) ончалын кертыда.
Тиде пайремым умбакыже шараш кӱлеш. Самырык-влак, тендан уш-акылда, шонымашда (идейда) кӱлеш!

Кугурак-влакат ушныза. Шонымашым темлыза.

Айста тиде кечым Марий Талешке кече (https://mhr.wikipedia.org/wiki/Марий_Талешке_) але
Марий Тиште кече ( https://mhr.wikipedia.org/wiki/Марий_тиште_) семын кумдан палемдаш тӱҥалына. 

Подробнее

Суббота, 13 Март 2021

Игорь Антропов, Александр Лопкин, Ольга Богачева да Светлана Сушкина…

Рейтинг:   / 0

                           «ОНЧЫКО» журналын у номерже лектын!

images/Onchiko 1.jpgТыште шуко лудаш уло. Но мый лач марий мурым йӧратыше да мурызо-влакым пагалыше-влаклан палдарымашым ыштынем.

Тиде гана марий мурызо-влаклан пӧлеклалтше статья-влак  ятырак уло. Фото-влакат пеш сылне улыт да чеверын койышланат.

Теве комышто, ончылно, Марий Эл радион «Идалыкысе муро −2020» фестивальыште Гран-прим сеҥен налше Игорь Антропов, а шеҥгелне  марий мурызо да гармоньчо Александр Лопкин,  мурызо да кӱслезе Ольга Богачева. Ольга нерген тыгак статьям лудын кертыда.

Мурызо нерген шомак лекте гын Марий Элык калык артисткыже Светлана Сушкина нерген пеш чапле интервью уло. Мучашыштырак ното дене палдарыме Николай Изергинын «Теле вальс» мурыжо.  А мурым возышо-влак Христина Александрован сылне почеламутшо-влакым  лудын кертыт.  Ала мурым шочыктат?  Икманаш журналым кучаш да куанен лудаш веле тыланда кодеш.

«Ончыко» журнал дене кылым ышташ шонеда гын В контакте сайтышке пурыза. Лудаш кумылан-влак книга савыктышын сайтыштым ончал кертыда.  http://maribook12.ru

images/Onchiko 2 -.jpg images/Onchiko 3.jpg   

Подробнее

Суббота, 06 Март 2021

Геннадий ГРИГОРЬЕВ. Биографий

Рейтинг:   / 0

Геннадий ГРИГОРЬЕВ. Самодеятельный автор, мурызо, бард.

Григорьев Геннадий Владимирович 1959 ий 25 майыште Марий АССР, Параньга районысо Усола ялеш шочын.

1966 ийыште Параньга поселкысо интренат-школын икымше классышкыже каен.

1970–1976 ийлаште Олор кыдалаш школышто шинчымашым поген.

1976 ийыштен тиде школым пытарен да Усола ялысе «Дружба»колхозышто паша ышташ тӱҥалын

1979 −1981 ийлаште Ежово селасе Марий совхоз-техникумышто (кызыт Марий аграрный колледж) зоотехник-организаторлан тунемын. Тудым пытарымеке, «Дружба» колхозышто ферме вуйлатышылан тыршен, умбакеыже Крым областьысе ик озанлыкыште зоотехник-селекционерлан пашам ыштен.

1986 ийыште Йошкар-Олаште илаш куснен да, пенсийыш лекмешкыже, КПД ден ЖКО-што кровельшиклан, бригадирлан ыштен.

Икымше мурым 1976 ийыште возен. Тӱрлӧ жапыште Усола, Олор ялласе, Крым областьысе ВИА-лаште бас-гитаре дене шоктен да мурен. 200 наре мурын авторжо. Эн палымыже –«Ош куэ».

2009 ийыште поэтессе Раисия Сунгурова дене пырля «Ме марий улына» мурым возеныт (А. Речкин, А. Ибулаев мурат). Тиде муро – марий самырыктукым слётын гимнже.

Геннадий Григорьев 2007 ий гыч Республикысе марий тӱвыра рӱдер пелен «У муро» студийым вуйлата. (тылеч ончыч «Югорно» бард-клубын  вуйлатышыже лийын). Тиде студий кызыт палыме шуко мурызын кушташ полшен. Нунын коклаште Александр мамаев, Ольга Якимова, Виткория Тихонова, Полина Савельева, Ольга Богачёва, Татьяна Фоминых да молат улыт.

Геннадий Григорьев – шуко авторский муро фестивальын лауреатше Тудо Киров областьысе Вятские Поляны, Коми республикысе Сыктывкар, Пермь кундем Кудымкар олаште, Марий Элысе Яльчик ер воктене эртыше муро пайремлаште усталыкшым ончыктен. Тылеч посна Башкортостанысе, Татарстанысе, Удмутрийысе, ХМАО-Юграсе мураланлаште выступатлен.

Геннадий Григорьев – кок почеламут книган авторжо: «Корныеҥ» (2009) да «100 да 50 йолагай почеламут» (2010). Муро-влакше 10 утла сборникыш да шуко дискыш пурталтыныт. Мыскара почеламутшо-влак ятыр гана «Ончыко» журналыште, «Марий Эл» ден «Кугарня» газетлаште печатлалтыныт.

Геннадий Григорьев шке жапыштыже «У вий» ушем ден МАФУН-ын чолга участникше лийын. Удмуртийыште, Мордовийыште, Йошкар-Олаште нунын эртарыме шуко фестиваль ден слётышто шкенжым ончыктен.

 Материалым

Григорьев Геннадий Владимирович родился 25 мая 1959 года в деревне Усола Параньгинского района Марийской АССР. В 1966 году начал учится в Параньгинской школе-интернате. В 1970–1976 годы учился в Олорской средней школе, после ее окончания начал работать в колхозе «Дружба». В 1979–1981 годы учился на зоотехника-организатора в Ежовском совхоз- техникуме. После окончания техникума работал заведующим Усолинской фермой. Далее его судьба забросила в Крымскую область.Там он работал в одном из хозяйств зоотехником-селекционером.Но его всегда тянуло на Родину и в 1986 году он возвращается и устраивается работать на стройку, где он проработал до пенсии. Хотя он работал на стройке, его душа всегда тянулась к музыке. Люди старшего поколения деревни Усола помнят, в свое время при Усолинском СДК работал ВИА «Юность», которым руководили в разное время Сунгуров О. С.,Зайцев Ю. А., Григорьев Г. В.В этом ВИА играли и пели Григорьев А. Х., Кузьминых А. Д., Зайцев О. Н., Кузьминых Н. М., и другие. А Геннадий Григорьев не только играл, но писал слова и музыку песен. Самая знаменитая песня того времени «Ош куэ» (Белая береза). Какое это было прекрасное время! Остается только вспоминать! Дискотеки проходили под живую музыку, на танцы приезжала молодежь с близлежащих деревень, с концертом объездили большинство районов республики. Концерт всегда начинался и заканчивался песней «Усола», слова и мелодию, к которой написал Геннадий Григорьев. Сейчас эта песня является гимном деревни Усола. Геннадий автор более 200 песен. В его песнях звучит тема любви к родной стороне, размышления о смысле жизни, о любви. В 2009 году вместе с поэтессой Раисией Сунгуровой написали песню, »Ме марий улына «, (Мы марийцы),которая стала гимном слета марийской молодежи. С 2007 года он возглавляет в Центре Марийской Культуры студию »У муро «(Новая песня). Также он возглавлял бард-клуб «Югорно» («….»). Этот клуб вывел на сцену республики таких известных певцов-Виктория Тихонова, Татьяна Фоминых, Александр Мамаев,Ольга Якимова и многих других. Геннадий Григорьев-лауреат многих фестивалей авторской песни. Свое мастерство он показывал на фестивалях и концертах в Кировской области, в республиках Коми, Башкирии, Татарстане, Удмуртии, в Пермском крае, ХМАО, в Марий Эл он со своими песнями объездил все районы. Награжден многочисленными грамотами, дипломами. Он автор 2-х книг со стихотворениями. Его песни вошли в 10 сборников, юмористические стихи неоднократно печатались в журнале «Ончыко», (ВПЕРЕД), в газетах «Марий Эл», «Кугарня» (Пятница).Также в свое время Геннадий был активным участником марийской молодежной организации «У вий» (Новая сила). Его песни, стихи звучат со сцен клубов, концертных залов. В родной деревне Усола его не забывают, приглашают на праздники, на мероприятиях звучит его гимн-песня «Усола».

Светлана Ларионова, художественный руководитель Усолинского СДК.

Подробнее

Среда, 24 Февраль 2021

Валерий ТИХОНОВ нерген

Рейтинг:   / 0

Валерий ТИХОНОВ — (20 ноябрь 1965 ий16 ноябрь 2020 ий) (статьям ЕШАРАШ да ТӦРЛАТАШ кӱлеш) Самодеятельный автор, мурызо, баянист

Тихонов Валерий Сергеевич Морко район Кумыжъялыште 20 ноябрь 1965 ийыште шочын.

1975 −1982 ийлаште — художественно-музыкальный школ-интернатыште тунемын.

1982 — 1985 ийлаште — Палантай лӱмеш музыкальный училищыште баян дене отделенийыште шинчымашым налын.

1985 — 1986 ийлаште — Морко йоча музыко школышто баян классыште преподавательже…..

Тичмашнек тыште — http://marisong.ru/informaci/artisty/204-valerij-tikhonov-biografij

Подробнее

Валерий ТИХОНОВ - биографий

Рейтинг:   / 0

Валерий ТИХОНОВ  — (20 ноябрь 1965 ий16 ноябрь 2020 ий) (статьям ЕШАРАШ да ТӦРЛАТАШ кӱлеш)

Самодеятельный автор, мурызо, баянист

Тихонов Валерий Сергеевич Морко район Кумыжъялыште 20 ноябрь 1965 ийыште шочын.

1975 −1982 ийлаште — художественно-музыкальный школ-интернатыште тунемын.

1982 — 1985 ийлаште — Палантай лӱмеш музыкальный училищыште  баян дене отделенийыште шинчымашым налын.

1985 — 1986 ийлаште — Морко йоча музыко школышто баян классыште преподавательже

1986 — 1988 — СССР армий радамыште службым эртен

1988 — 1991 — Шкетан лӱмеш Марий музыко да драма театрыште оркестын артистшылан ыштен.

1991 ий — Музыкально-художественный школ-интернатыште баян классыште преподаватель

1991 — 1998 — Советский район Вятский тӱвыра пӧртыштӧ художественный руководительже.

1998 — 2005 — Вятский кыдалаш школышто туныктышо, концертмейстер лийын.

2005 — Марий тӱвыра рӱдерыште методист 

2005 — 2020 — Республикысе «Калык усталык да культурканыш паша шотышто шанче-методик рӱдер» кугыжаныш тӱвыра бюджет тӧнеж пелен улшо  «Марий Памаш» фольклор-этнографий ансамбльын аккомпаниатор, концертмейстерже

Тыгак шуко жап «Марий Эл Республикын ешартыш шинчымашым пуышо «Калыкле президент сымыктыш школ» тӧнежыште аккомпаниаторлан паша ыштен.

 

1991 ийыште мурым возаш тӱҥалын. Возымашыжым  ятыр мурызо да тыгак шкежат мурен.

Муро книга-влак:

2004 ий — «Чоныштем муро йонга» муро сборникым луктын

2010 ий — «Блок нот» по народному танцу. Учебный репертуар ДМШ и ДШИ

20.. ий — «Шулдыраҥын чоҥеште мурем» муро сборникше лектын

 

2008 — Марий Эл Республикын Тӱвыра, савыктыш да калык паша шотышто министерствын чап грамотыжо

2010 — Марий Эл республикысе Кугыжаныш погынын чап грамотыжо

2015 — Мер Каҥашын чап таныкше

2016 — Марий Эл  республикысе Виктерын чап грамотыжо

Тихонов Валерий Сергеевич родился 20 ноября 1965 года в МАССР Моркинском районе д. Кумужъял

1975 — 1982 годах — учеба в музыкальной школе-интернате

1982 — 1985 года — Учёба музыкальном училище имени Палантая

1985 — 1986 г.г.— Преподаватель по классу баян Моркинской детской музыкальной школы

1986 — 1988 — служба в рядах армий СССР

1988 — 1991 — Артистом оркестра Марийского драматического театра

1991 ий — Принят в музыкально-художественную школу-интернат в качестве преподавателя по классу баян

1991 — 1998 — Художественный руководитель Вятского сельского Дома культуры Советского района

1998 — 2005 -  преподаватель концейтмейстер Вятской средней школы

2005 — методист  ГУК РМЭ Центр марийской культуры

2005 — 2020 — аккомпаниатор, концертмейстер народно-фольклорно-этнографического ансамбля «Марий Памаш» Республиканского научно-методического центра народного творчества и культурно-досуговой деятельности 

 

2008 — Почетная грамота Министерства культуры, печати и по делам национальностей

2010 — Почетная грамота Государственного Собрания Республикик Марий Эл

2015 — Почетная грамота Всемарийского Совета

2016 -  Почетная грамота правительства Республики Марий Эл

 

Подробнее

Вторник, 16 Февраль 2021

Михаил ВЕСЕЛОВ биографий

Рейтинг:   / 0

Veselov MМихаил ВЕСЕЛОВ  -  24.06.1983 -   мурызо, самодеятельный автор, гармоньчо

Веселов Михаил Иосифович 1983 ий 24 июньышто МАССР Параньга район Кугу Пумарий (Елеево) селаште шочын. 

1989 ийыште   Кугу Пумарий школышко 1 классышке каен.

1998 ийын 9 классым тунем пытарен да Шернур СПТУшко каменщиклан тунемаш пурен.

2000-2002  — Тихоокенский флотышто службым эртен.

2002- 2003 ийыште контракт почеш служитлен.

Мӧҥгыже пӧртылмек амалкалче да тӱрлӧ сомылым шукташ тӱҥалын. Концерт-влак дене коштеш. Шкет да тӱшкан выступатла.

2005 ийыште  Надежда Веселова (Князева) дене ушнат.

Кум йочашт уло. Богдан (2006), Глеб (2008), Милана (2014).

Уверым налме.  Н. Веселоваhttps://vk.com/id236304268   М. Веселовhttps://vk.com/veselamari

2018 ийыште сольный  DVD да CD-дискше-влак лектыныт.

CD —  «Шке илыш нергенем», DVD – «Шке илыш нергенем»

2018 ийыште Елеево да Йошкар-Олаште сольный концертше-влак эртеныт.

«Марий Эл» газет гыч статья. 2018 ийыште лектын. Журналист Алевтина Байкова интервьюм налын.

 «Пелашемлан вес семын мурем»

Шукерте огыл тиде артистын гармоньым шоктен мурымыжым куанен ончен шинчышым. Чынрак каласаш гын, тавалтен, тавалтен, кидым кырен нойышым. Мылам веле огыл, зал калыкат сценыш тудым кум гана лекташ йодын. Мастарын шокталтен, муралтен, чоян ончалын колтымыжо денак калык чоныш куаным пурта, тавалташ тарата. Тиде – Михаил Веселов.

Миша Параньга районысо Кугу Пумарий ял гыч. Тусо клуб пеленсе «Куван кеҥеж» ансамбльын аккомпаниаторжо. Кунамсек тудо гармоньым шокта? Мурым возаш мо таратен? Шкеж дене вашлийын икмыняр шомакым вашталтышна.

— Гармоньым 12 ияшем годсек шоктем. Авамын шольыжын гармоньжым эре темдыштынам. Изишак сем лекмеке, куанен, эшеат чот тыршенам. Кок ий гыч марла мурым возен, йоҥгалтараш тӱҥалынам. А тиддеч ончыч руш муро-влакым возенам, муренам. Тунам школ пелен «МВС» ансамбльым чумыренна ыле. Тушто Миша, Владимир, Стас да икмыняр ӱдыр лийынна. Тунам рушлат, марлат шке йӱк дене муренна. Вес районлаштат ӱдыр-влакын чоныштым «йӱлалтенна». Поснак Марий Турек велне концерт дене мийыме келшен. Тушто кажне клубышто зал тич калык куанен вашлийын.

— Концертыште йот мурын семжылан Роза нерген мурым калык куанен колыштын. Тудо кєн лўмеш?

— Роза – авамынат, пелашемынат лӱмжӧ огыл. Роза лӱмым Надяланат вашталтынем ыле, но… Лач роза пеледыш веле ал, йошкар да моло чевер тӱсан лийын кертеш. Адакшым пелашемлан кажне пайремлан манме гаяк роза-пеледышым пӧлеклем. Мурышто «Розам» «Надялан» вашталтен, пелашемлан мӧҥгыштӧ мурен кертам.

 «Роза» мурем аван кечыж деч ик кече ончыч возенам ыле. Тудым икымше гана ялысе клубыштына эртарыме концертыште чыла ава-шамычлан пєлекленам. Кеч-кӧланат Ава – эн шерге айдеме. Лач нуно, муро гоч шкеныштын рвезе годсо пагытыштым шарналтышт манын, шоненам. Тыгак рвезе-влакын чоныштым йӱлалташ шонымаш лийын.

— Тугеже йӧратымаш теме тылат лишыл…

— Самырык годым кажныжым тиде шӱлыш авалта. Чын, мылам тиде теме эн лишыл. Илыш нергенат, телевизорым ончымеке, рекламе нергенат тӱрлӧ мыскара такмак-влак шочыныт. Но але марте дискым луктын шуктен омыл. Лишыл жапыште лач тиде пашалан пижнем. Муро, такмак-влак ик дисклан веле огыл ситыше погынен.

— Мурымат возет, семымат келыштарет. Икымше аклышет кӧ?

— 2005 ийыште ешаҥынам. Тиддеч вара кажне мурын я семжым, я мутшым пелашем икымше гана колеш. Тудо колыштеш, акла. Эн ончыч сем шочеш гын, мурын мотившым йодеш. Пелашемлан келша гын, «возо» манеш.

— Пелашет сценыште мура мо?

— Шкенжын ойлымыж почеш палем: тудо изиракше годым сценыште мурен. А кызыт лач мӧҥгыштӧ пайрем але родо-тукым дене чумыргымо годым пырля муралтена. Кок эргына кушкыт. Кугуракше, Богдан, мыйын семынак гармоньым шокташ йєрата. Семӱзгарым темдыштмем годым парня-влак модмым тӱткын эскера. А изиракше, Глеб, мураш кертеш.

— Еш ансамбльымат чумыраш шонымашда лийын огыл?

— Ешыште чылан мураш мурен коштшаш огытыл, шонем. Мыйым ончен тек куанат,— воштылмо йӧре каласыш Михаил.

— Иктаж вес семӱзгар дене эше шоктет?

— Гитар дене шокташат келша. Поснак армийыште служитлыме годым яра жапыште, йолташ-влак чумырген, веселитленна. Мый марий мурым муренам. «Йот мурымат мурен моштет?» — коклаште йодшо лийыныт. Юрий Панфилов йолташ дене, тудо Дальний Восток гыч, мурым шке возымына кызытат ушыш пура.

Икманаш, гармонь дене шоктышо-влак коклаште самырык-влакын ешаралтмыштым сайлан веле шотлаш лиеш. Тугеже мотор йӱкан гармоньын семже сцене илышыште веле огыл, яллаштат илаш да шокташ тӱҥалеш.

А. Байкова. «Марий Эл» газет.

Подробнее

Пятница, 05 Февраль 2021

ИДАЛЫКЫСЕ муро - 2020

Рейтинг:   / 0

Mari IDALIK 2020

Идалыкысе муро — 2020 ийысе муро фестивальын  иктешлымашыжым Марий Эл радио онлайн йӧн  дене эртарен колтыш. 5 февраль кастене 19 шагат гыч 21 шагат марте опер да балет теарыште лач артист, вӱдышӧ да автор-влак лийыныт. Туге гынат интернет гоч шукын онченыт. Тыгак  радиоштат  вияш эфирыште трансляций каен.

Чыла гаяк лӱмло да шуко самырык мурызо-влак сценыште шке койыш шоктышытым ончыктен улыт.  Теве выступатлыше-влакын спискышт. Ончалын  кертыда 

Mari IDALIK 2020 - 1Mari IDALIK 2020 - 2

Mari IDALIK 2020 - 5

 Кумылан-влак ютубышко пурен эше ик гана ончен кертыт.

https://www.youtube.com

Ик оҥай пале сценыште уло ыле. «Пел» Шкетан театр фестивальыште выступатлыш. Кок вӱдышӧ М. Почтенева ден А. Асмаев да мурызо-влак С. Сандакова, С. Строганова, И. Антропов, А. Юнусов,  Качыри бавай (С. Малинина)

Теве 2020 ийысе номинацийыште сеҥыше-влдак: Гран-при — Игорь Антропов  — Канде муро (А. Горинов- Е. Анисимов)

Интернет йӱклымаш номинаций  — Евгений Иванов – Марий мланде – шочмо вер» (Т. ПчёлкинаИ. Егоров)

Эфир йӱклымаш – Марина Иванова – «Шочмо кечет дене ковай» (Х. АлександроваВ. Апталиков)

Фестиваль жапыште йӱклымаш – «Качери бавай» — «Антивирус муро» (Качери бавай – С. Устюгов) да тыгак мучашыште тиде муро дене касым мучашлышт. Вес фестиваль марте.

Подробнее

Мыскара. Леонид Кучеров деч

Рейтинг:   / 0

Korova%20kycherov.Маслозавод гычын ялллаште Газ-53 машина дене шӧрым поген коштыт. Кок пошкудо-шамыч ведра дене шӧрым сдаватлаш толыныт. Иктыже весыж деч деч йодеш:

- Мо, Анатолий Палыч тыйжын ушкалетше каза гай велыс. Кушеч 12 литр шӧрым сдатлет?

- Але Ировкышто вӱд пытен огыл – манеш

2.      Ик пошкудем, маслозаводышто кочегарлан пашам ыштен. Кажне гана смена деч вара 3 литр ӱмбалым (лайым)мӧҥгыж конден. Мыйже йодам: Валерий, ӱмбалжым кажне гана кушто налат?

Тудо ойла: «Маслозаводышто ӱшкыжым лӱштем». Шкеже лыт-лыт воштыл колта

3.      Январь тылзе, мый йолгорно дене Шордур школыш ошкедем. Игече пешак йӱштӧ. Поран, лум лумеш. Ошкылаш пешак неле. То туп дене савырнем, то оҥ дене ошкылам. Ваштарешем изирак капан ӱдырамаш толеш. Издерым шупшеш, а туштыжо шондык. Шондык ӱмбалне тӧшак кия. Мыланем ойла:

- Нурӱмбал ял гыч улам. Лазутлан ватылыкеш толынам. Кок арня илышым. Ко арняштыже ик ганат йӧратен ыш ончо. Молан мыланем тыгай марий кӱлеш. Ойырлен каем.

 

Подробнее

Вторник, 02 Февраль 2021

Артур Ефремов биографий

Рейтинг:   / 0

ARTUR EFREMOVАРТУР ЕФРЕМОВ – (28 октябрь 1984 ий5 май 2020 ий)

Ефремов Артур Александрович (мурызо, самодеятельный автор, гармоньчо) Советский район Люперсола ялыште 28 октябрь 1984 ийыште шочын.

1991 ийын Шуарсола кыдалаш школышко каен.

9 классым тунем лекмек 2000 ийын Йошкар-Оласе «Палантай лӱмеш тӱвыра да сымыктыш колледжышке» «Семӱзгар-влак дене шоктымаш» отделенийышке тунемаш пура.

Ик жап омса ыштымаште ыштен.

2006 ийыште ӱдырым налын. Морко район гыч Галина дене ушнен. Кок ӱдыржӧ Карина (200¬¬¬_) дене Лиза (Елизавета 2013 ий) шочыныт.

2009–2010 ийлаште армийыште службым ыштен. Самара олаште связь войскаште лийын.  (40278,п.Мирный. ВВС и ПВО Самарская область. Узел связи. Россия, 2009–2010)

Шкетын да тыгак «Чоным почын мурена» проект дене пырля выступатлен. 2016 да 2018 ийлаште Йошкар-Олаште да Волжск олаште сольный концерт-влакым эртарен.

17 октябрь 2019 ийыште ДТП-шке логалын.

5 май 2020 ийыште ӱмыржӧ лугыч лийын.

2020 ий мучаште сольный дискше лектын. Тушко 32 муро пурен.

 

 АРТУР ЕФРЕМОВ — Ефремов Артур Александрович (певец, самодеятельный автор, гармонист) родился 28 октября 1984 года в деревне Люперсола Советского района Марийской АССР.

Подробнее

Вторник, 05 Январь 2021

Шочмо кечылан мыскара. 5 январь 2021 ий

Рейтинг:   / 0

SHOCHMO keshe 2021 miskara

Подробнее

Понедельник, 21 Декабрь 2020

Мыскара. Оҥай тыланымаш-влак

Рейтинг:   / 0

Шке жапыштыже Марий Эл радиошко тыгай оҥай саламлымаш-влакат толыныт ыле.
1. Опонъгала оваргаш, коя понгыла шарлаш, нерым йоктарен шогаш тыланем.
2. Лий рывыж гай чоя, мерангай писе, мыйын гай ушан
3. Тыланем аташ майра гай яжар койшым, сӧсна подыш пурдымо лавыра гай тазалыкым, кукшо кол гай пиалым да тӧшакыште пӧрдал кийыше вожылдымо йӧратымашым.
4. Тек тыйым ӱмырет мучко нигӧ ынже йӧрате и тый нигӧм йӧратен ит керт.
5. Тыланем лыни-луно тазалыкым, шолдыргышо ӱмырым, шортшашлык кумылым. Света, тиде чыла конкурслан гына, тылатше чыла мӧҥгешла.
6. Тыланымаш тыгай. Пий гай ит опто, чыве гай ит кыдетле, сӧсна гай ит пургед.
7. Шочмо кечылан тыланымаш рушла рушташ, марийла ораш, ушкалла йӱаш, чывыла кочкаш, шорыкла тавалтен колташ!
8. Тыланена тазалыкым, а кодшыжым оксала налына да утыжым ужалена
9. Тыланымашем тыгай лиеш. Лий тый эре агытан гай яжар, каза гай йорга, шыҥа гай вӱрйӱшӧ, 100 ий марте иле да вара каваре.

Подробнее

Четверг, 05 Ноябрь 2020

2021 ийлан календарь-влак

Рейтинг:   / 0

Mari kalendar 2021 perekid Пытартыш жапыште шуко календарь-влак лектыт. «Мари-рекордс» продюсер рӱдер 2021 ийлан марий юмыйӱла пайрем палдарымаш  дене икмыняр календарь-шамычын темла. Тыланда ончалаш да налаш веле кодеш.  Муаш шонеда гын, календарьлаште телефон, вотсап да вайбер улыт.

  Mari kalendar 2021 Lymari

Mari kalendar 2021 Paranga  Mari kalendar 2021 perekid

Подробнее

Вторник, 27 Октябрь 2020

Марий календарь - 2021

Рейтинг:   / 0

Вашке у календарь лектеш. Марий календарь-2021. Тыште 12 тӱрлӧ районласе гармоньчо-влакым ужаш да нуным ончен куанаш лиеш. Кажне лаштыкыште марий йӱла пайрем-влак ончыкталтыт. Шкендан кундемысе гармоньчыда тендамат куандарат, а марий йӱла пайремже пеш сай палдарымаш лийыт. Икманаш ВУЧЫЗА!!! Теве тыгайрак фото-влак тушто лийыт. А тыгай сылне фотографий-влакым ВАЛЕРИЙ ПОЛИКАРПОВ ыштен. Лач Башкирий да Курык марий районысо фото-влакым вес фотограф-влак ыштеныт.

Mari kalendar 2021 perekid

Подробнее

Понедельник, 19 Октябрь 2020

Ойган увер. Мурызо да самодеяльный композитор Валерий Тихонов уке лие.

Рейтинг:   / 0

Марий эстрадышкына адак ойган увер   тӱкален пурыш.

Тихонов Валерий Сергеевич

 

16 октябрь 2020 ийыште кумдан палыме марий мурызо Валерий Тихоновын ӱмыржӧ лугыч лийын. Тудо шочын-кушкын Морко район гыч.  Йошкар-Оласе школ интернатыште тунемын. Варажым Палантай лӱмеш музыко училищышым тунем лектын. Марий кугыжаныш университетыште шинчымашым кумдаҥден

Советский районышто пашам ыштен. Семым келыштарен, муро-влакым возен. Эн ондак самодеятельный автор семын ме тудым мурызо Николай Головин гоч пален налынна. Валеран возымо муро-влакшым марий муро тӱняште луктын. Но вара тудо шкежат мураш тӱҥалын. Шуко сылне муро-влакым возен да мурен. (тыште колышт кертыда https://vk.com/mari_muro) Но каласыман Валерий Сергеевич муро-влакшым шкеже гына гына мурен огыл, а весе-влакат мурат. Мурыжлан семым возен да артист-влаклан пуен. Пытартыш жапыште тудын мурыжым шуко мурызо-влак йоҥгалтарат.

Твыра да сымыктыш тӱняште тудо шолын. «Марий Памаш» ансамбльын концертмейстерже лийын. Калыкле президент школышто пашам ыштен. Тыгак амалкалче семын тӱрлӧ вере концертын организаторжо лийын. Шкежат шуко вере мурызо семын выступатлен.

20 ноябрьыште тудлан 55 ий темеш ыле. Ыле шомак дене веле таче кодына.

Кугу чаманымашым ешыжлан, родо-тукымжылан каласена. Узьмакыште лий, Валерий Сергеевич…

Подробнее

Понедельник, 12 Октябрь 2020

"Шыже весела кумыл" мыскара концерт. Морко-влак

Рейтинг:   / 0

Уремыште мотор шыже кече озалана. Йырваш гын «керемет» коронавирус. Но Йошкар-Оласе Ленин лумеш тӱвыра полатыште Морко кундем гыч толшо мыскараче-влак озаланышт. Тыгай томаша 11 октябрьыште лие.

morko vesela

Нимо деч лӱдде толыныт да сайынак калыкым куандарен кодышт. Калык гына изиш чӱдырак ыле. Вет залыште кок пӱкен гыч веле шинчаш лиеш ыле. Да лӱдын толдымыжат лийыныт. Моланже умыледа шонем. Но калык толын. Шошо годсек тиде концертым вучен. А эн тӱҥже концерт тугай вашкен да писын эртен кайыш. Кеч кок шагат утла шуйныш гынат, жап ыш шижалт. Мучашлан пытыш мо? манын йодыш лекте.

Тӱҥалтышыштак ковай-влак мыскаралан корным почыч, «Рвезылык» куштышо ансамбль кумылым пуыш, а Морко кундем Изи Кушна ялын мыскарачыже-влак мыскара тамым ешарышт да концерт ик шӱлыш дене эртыш. Морко калык театр, Наталия Алексеева, Наталия Никифорова, Арын Чодраялын (Е. Семёнова ден В. Петров) мыскарачыже-влак да моло-шамычат  шӱм-чонымак чыгылтен нальыч. Чынак, Анна Васильевна Якушева, а тудо тиде программым чумырен, чаплын ужын моштен да оҥай артист-влакым конден. И муро и куштымаш, а мыскараже гын тесте наре ыле. Калык мучашыште кужу жап кид совышым ялысе артист-влаклан пӧлеклыш. Тыге кугу деч кугу таум ойлыш. А мый гын ешарынем. Умбакыжат Морко-влак, мыскара флагдам тыгак пеҥгыдын кучаш!

Кумылан-влак видемом тыште ончал кертыда.    https://youtu.be/AHJbRQ845N0

Подробнее

Среда, 05 Август 2020

ШОЧМО КЕЧЕ календарь. ИЮЛЬ 2020 ий

Рейтинг:   / 0

         ШОЧМО КЕЧЕ календарь. ИЮЛЬ 2020 ий.

Сӱрем тылзын теве тыгай марий эстраде артист-влак шке лӱмгече кечыштым палемдат.

3 июль – Анфиса Эманова (Чикаева)

3 июль — Ангелина Речкина

4 июль — Людмила Федорова

5 июль — Наталья Сидоркина

9 июль – Валерий Садретдинов

9 июль – Татьяна Степанова (Морко Таня)

13 июль – Русалина Исламгалиева

19 июль – Марина Почтенева

26 июль – Руслан Янситов

30 июль — Вильсур Хамеев

Уверым  ВКОНТАКТЕ сайтышке пурен тичмашрак пален налаш лиеш.

Подробнее

Воскресенье, 24 Май 2020

ШОЧМО КЕЧЕ календарь

Рейтинг:   / 0

Сайтыштына у палдарымаш-влак улыт. Йолташ-влак, тыште артистна-влакын шочмо кечыштым пален налын, мотор шомакым муын саламлен кертыда. MARISONG cайтна тидлан чыла йӧным ыштен.

Теве 2020 ий МАЙ да ИЮНЬ тылзын тыгай артист-влак ЛӰМГЕЧыштым палемдат.  Тыланда писынрак муаш манын вигак ссылке-влак улыт. МАЙ да ИЮНЬ кугун возымо мут-влакым темдалза да пурыза.  ЛӰМГЕЧыштым мутым темдалын саламлымаш шомак-влак муаш йӧн уло. Шарныза, йӧратыме артистда-влак тендам йӧратат да нунат изи гына поро шомакым эреак вучат. Ида чамане мутдам. 

Подробнее

Суббота, 23 Май 2020

ШОЧМО КЕЧЕ календарь. АВГУСТ 2020 ий

Рейтинг:   / 0

              ШОЧМО КЕЧЕ календарь. Август 2020 ий.

Сорла тылзын теве тыгай марий эстраде артист-влак  шке лӱмгече кечыштым палемдат.

1 август – Валерий Шамов

4 август – Генадий Тимеряев

8 август — Александр Речкин

10 август – Татьяна Денисова

17 август – Вероника Соловьева

20 август – Татьяна Фоминых

26 август – Татьяна Умурбаева

Уверым вконтакте сайт гыч налме. Пурен ончал кертыда.

Подробнее

Вторник, 19 Май 2020

"Курорт" клип. Йорга Каче

Рейтинг:   / 0

Тиде кечылаште марий эстраде мурызо Йорга Каче (Павел Филиппов) у клипым лукто. Шкеже палемдыме почеш тидым лукташ ныл ий кӱлеш лийын. Материал погынен, но

Подробнее

Пятница, 08 Май 2020

МАРИЙ ТВ канал вуча

Рейтинг:   / 0

Йолташ-влак! Тыланда пеш сай йӧн уло марий видео-влакым ик вере ончаш. ЮТУБ каналыште МАРИЙ ТВ манын возен шкаланда пеш шуко оҥай материалым муын кертыда. Айста рӱж тышке пурена https://www.youtube.com/user/marirecordstv/featured?view_as=subscriber. Палемден кодыман вашке каналыште 4 январьыште эртыше «Гармоньчо, куштымо семым» да 7 мартыште эртыше «Киров вел — мыйын шочмо вер» концерт программым ончаш лиеш.

Подробнее

Среда, 06 Май 2020

ШОЧМО КЕЧЕ календарь. МАЙ 2020 ий

Рейтинг:   / 0

МАЙ тылзе 2020 ийын  шочмо кечым палемдат.

3 май  -  Марина Садова                                                           

8 май  -   Жаудат Гильманов (композитор)

14 май  -  Наталья Богданова

15 май  -  Светлана Никитина

16 май  -  Анатолий Яваев 

21 май  -  Светлана Строганова

23 май — Марина Воронцова-Озеева

23 май  -  Валерий Чиванов (Валерий)

25 май  -   Геннадий Григорьев                                                            

28 май  -  Вячеслав Дудин

30 май  -  Людмила Иванова

31 май — Сергей Попов («Каче-влак» группо)

 

Подробнее

Артур Ефремов ош тӱня дене чеверласыш

Рейтинг:   / 0

Марий эстрадыште ойган увер. Чолга марий мурызо, самодеятельный автор, гармоньчо Артур Ефремовын 5 май 2020 ийыште шӱмжӧ кырымым чарнен. Тудо кужу жап автоаварий деч вара эмлымыверыште лийын ыле. Кугу ӱшан дене вучышна тӧрлана манын. Но ойган шинчавӱдлан веле кече тольо. Уке лиймыж дене марий эстрадына шуко йомдарыш. Вет тудо мастарлышке дене, койыш-шоктышыж дене калыкым, илыш кеч-могай неле-йӧсӧ гынат, куанен илаш таратен шоген. Кийыме мландет пушкыдо лийже. Тый мемнан шӱм-чоныштына ӱмырешлан кодат.

Надежда Васильева-Моисеева почеламутыштыже воза:

Ӱшанаш неле. Кийыме мландет пушкыдо лийже…

                                  Курымешлан кава шкеж дек нале,

                                  Шӱмешна шарнымашым коден.

                                  Лийыч волгыдо, самырык але,

                                  Илышна тыге, витне, пӱрен…

                                 Каласаш ок лий мут ден ты ойгым,

                                 Шучко омыла чынже чучеш.

                                 Мардежеш веселан лышташ лойгыш,

                                 А кастене шыпланыш йӧршеш.

                                 Чӱкталтеш шӱдыр тымык каваште,

                                 Палена, мыланна волгалтат.

                                Йоҥгалтеш ныжыл муро тораште…

                                Шӱшпыкна, чонешна тый кодат.

Подробнее

Среда, 01 Апрель 2020

"Шора", "Тӧрлатыш". Мыскара-влак. Л. Кучеров

Рейтинг:   / 0

1.Тиде ожнырак лийын. Морко милиционер-влак Унчо ялышке миеныт. Кумытын лийыныт.Ужыт, капка ончылно ошмаште изи рвезе машина дене ошмам шупшыкта. Милиционер-влак йодыт: «Ачат уло мо?» Изи рвезе ойла: «Уке».

- Кушко каен?

- Шораш каен.

— Йӧра, вучалтена,— милиционер-влак ойлат. Ик жап эрта, а ачаже уке. Адак йодыт: «Ачаже кушто?» Изи рвезе ойла: «Ача Шораш каен». Милиционер-влак шонат, мо тиде туалетыштыже тынаре шинча. Адак йодыт. Рвезе ойла: «Мыйже ойлышым вее-ет. Аче шораш каен». Нине огыт умыло, мом тыгаре ачаже шонданыште ышта. Изи йоча умбакыже ойла: «Ача Шораште колым куча» Вот окмак-влак, пален огытыл. Шора тиде эҥер улмаш.

Подробнее

Пятница, 15 Ноябрь 2019

"Аракавольык" Алёна Яковлева

Рейтинг:   / 0

                             АРАКАВОЛЬЬЫК.

ARAKAVOLK

 Палымем йӧрата мыскарам,

А лӱмдат тудым — мыскараче.

Ну а тый йӧратет сырам,

Садланак лӱмнерет — «сыраче».

 Йолташем йӧрата кином

 Да манеш: «Мый улам киноман».

 Тый моткоч пагалет вином,

 «Виноман» маналтат аман.

 

 Ик марийлан келша гармонь,

 Шокталта – эх, могай гармончо!

 Тыланет гын — коньяк мойн…

 Ынде кӧ лийынат, ончо:

 

 Каныш я пытарет пашам,

 Кочо вӱдым тамлет. Тольык

 Тый шижынат мо ик томашам? –

 Маналтатыс «аракавольык»

Подробнее

Четверг, 07 Ноябрь 2019

Йорга каче. "Шем маска". Мыскара-влак. Кучеров Леонид Леонидович.

Рейтинг:   / 0

1. Бригадирлан Эчук пашам ыштен. Пеш мотор рвезе ыле. Шуко ӱдырамашын чонжым тургыжландарен. А шкеже пошкудо ватым йӧратен шынден. Ик кастене вашлияш кутырен келша. Саде ӱдырамашет ойла:

- Эчук тый кӱтӱ деч вара амбарыш тол, мый тыйым вучаш тӱҥалам.

Но пошкудет гын ватыжлан тидым каласен. Кастене пелашыже вашлиймашыш толеш. Пычкемышыште Эчук кидше дене кап-кыл мучко шыматылеш, а шкеже ойла:

- Еҥын еҥынак. У, уак.

Шкеже шыматыме пашажым шукта да шукта. «Пошкудо ватыжлан» пӧлекым у катам да у халатым ыштен кода. Вара мӧҥгӧ ошкылеш да клатыш малаш возеш. Эрдене ватыже мелнам кӱештеш, шыл шӱрым шолта. У халатым, йолышкыже у катам чиен шогалеш. Мелна салмажым налмыж годым ойла.

- Эчук! Тый кузе, мый туге. Еҥын вет тудо еҥынак.

Пелашыжым ончалеш да ешара:

- У вет тудо у-уак.

Эчукын ушыже каен. Но вараже ватыже Эчукым проститлен. Умбакыже сайынак иленат

2. Кодшо ийлаште марий калыкын ош монча огыл, а шем монча лийын. Ик комака, кугу гына монча покшелне шога. Вӱдлан под уке. Вӱдым кӧршӧк дене ырыктеныт. Тӱньык лийын огыл. Омсам почын шындат. Шикш омса гыч лектеш. Южо еҥже труба гайым оҥа дене ыштен. Но пешыже нимат ок полшо. Шикш чыла пырдыжыш шинчеш, шӱч лиеш. Монча 50–60 метр сурт деч ӧрдыжыште шинчен. Каласыман, тошто калык шонен моштен. Мончашкыже гын чыра тул дене пурен.

Мыйын ик гана пуремым годым томаша лийын каен. Мончаште аҥыргенам. Лекнем, тыҥге-туҥге писын йӧрлын каем да пырдыжым кок кидем дене руалтен кучем. Каласыман, тыге шуко гына калык мончаште аҥырген. Вара мӧҥгӧ тарваненам. Пӧртышке пурен шогалам, а тиддеч ончыч шӱргемым кидем дене ӱштылынам. Изи колой-влак ӱстел тӧрыште чайым йӱын шинчат ыле. Мыйым ужын чорикле кычкыраш, магыраш тӱҥальыч. Изиракше ӱстел йымаке шыльыч. Тунам электротул лийын огыл. Лампе тулын яндажат уке ыле. Пӧртыште пешыжак волгыдо огыл. Мые ачай деч йодам.— Мо тугае? Тудо ойла: — Тый шкендычым воштончышыште ончал, вара палет. Ой, юмыжат! Воштончыш гычын мыйым ала могай шем маска веле онча. Шкежат лӱдын колтышым. Содор мончашке угыч чошышым.

Подробнее

ЗОЯ БЕРНИКОВА - Россий Федерацийын сулло артистше

Рейтинг:   / 0

Зоя Берниковам шокшын саламена!

bernikova zoa

Шочмо элысе тӱвыра ден сымыктышым вияҥдымаште тыршымыжлан да шуко ий пайдалын пашам ыштымыжлан «Яков Эшпай лӱмеш Марий кугыжаныш филармоний» кугыжаныш автоном тӱвыра тӧнежын, «Марий Эл» куштышо кугыжаныш ансамбльжын артисткыже-вокалисткыже Зоя Васильевна Берниковалан Россий Федерацийын Президентше В. Путинын 2019 ий 21 октябрьысе 506 №-ан Указше дене «Россий Федерацийын сулло артистше» почётан лӱмым пуымо.

УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА РФ ОТ 21.10.2019 N 506 «О НАГРАЖДЕНИИ ГОСУДАРСТВЕННЫМИ НАГРАДАМИ РОССИЙСКОЙ ФЕДЕРАЦИИ»

Подробнее

Среда, 30 Октябрь 2019

У книга! "МУРСЕСКЕМ" куаным ылыжта

Рейтинг:   / 0

У КНИГА!  «МУРСЕСКЕМ» куаным ылыжта.

Myrseskem 1

Куженер район Йывансола ялыште шочшо «Мурсескем» ансамбль 40 ий наре калыкым куандара. Тудо тачылан калык ансамбль да тыгак Росийысе сулло коллектив лӱмым нумалеш. Икымше кече гычак тудым Евгений Каменщиков вуйлата. Тудат кызыт РФ-ысе тӱвыран сулло пашаеҥже. А тиде коллективым Марий тӱняште веле огыл, а тӱня мучко палат манаш лиеш. Тиде амал денак у книга шочын.

Myrseskem 2Искусствоведений доктор Олег Михайлович Герасимов тӱналтыш мутыштыже тыгерак воза. «Мурсескемлан» пӧлеклыме савыктыш – кӱлешан паша. Ансамбль нерген возымаште веле огыл. Тиде савыктышын эн суапле сомылжо – Шернур, Торъял, Кужэҥер кундемын мурсаскажым арален кодымаште. Тидлан ончыкылык тукым, мемнан калыкна кугу таум каласа.»

 

Myrseskem 3      Myrseskem 4

Подробнее

Вторник, 15 Октябрь 2019

Вятские Поляны олаште "Угинде пайрем" мероприятий эртыш.

Рейтинг:   / 0

 Polianka - 1 afisha.13 октябрьыште Вятские Поляны оласе «Этномир» тӱвыра рӱдерыште «Угинде пайрем" йӱлам сценыште ончыктеныт. Сценыште оза ден озавате, шке ешыжым пайрем кечылан пырля поген, карт кугызам пелешташ ӱжын пайремым почыч. Карт кугыза семын сценыште, Кукмара район Кна вел гыч толшо Леонид Александрович Искаков лийын. Пайремым тӱрлӧ кундемла гыч толшо ансамбль-влак сӧрастарышт. Калыкат ятырак погынен ыле.

Пайрем пеш сайын эртыш. Сценыште пайрем йӱламат ончыктышт, ансамбль-влакат калыкым и муро и куштымаш и мыскара дене сымыстарышт. Сай мероприятийым ышташ полшымылан „Пеледыш“ ансамбльын вуйлатышыже да участникышт-влаклан кугу таум каласыман. Шуко жап шке шонат, шке койышан коллективым Искаков Юрий Александрович вуйлата. Пайрем мучаште поро шомакым каласаш да таумутым Вятские Поляны оласе тӱвыра отделым вуйлатыше лектын ыле. Моло-влакат куанен тау мутым каласышт.

PoliankaI - 2 Polianka - 3 ia

Ик йомакысе семын умбакыже шуяш лиеш. Мыят тушто лийынам. Ужынам, колынам, кочкынам йӱынам… Интернет лаштыкыште уверым ужмеке ме, тиде марий вургемым ургышо „Сайвер“ ателье да С. Карпов, тыгак тиде пайремышке миен толаш кумылаҥна.

                       Polianka SAIVER                                Polianka Karpov-1

Калык лиеш ала уке? Тыгай йодышым шкаланна шынден, ӧрынрак тушто мийышна. Пытартыш жапыште ала кузе да ала-молан мероприятийлашке калык коштмым чарнен. Но кунам фойеште калык погыныш да книга, марий вургем дене толын шогалын налашат кумылаҥыч гын, чонлан сай да ласка лие. Тыгай вашлиймашым вученыт. Шижалте калыклан тиде пайрем кӱлеш. А сценыште ончымо деч вара фойеште кушталтен муралтен капкылым лывыртен эртарыме деч вара тыгак вес гана погынат манын ӱшан чот пеҥгыдемдалте.

 

Подробнее

Четверг, 10 Октябрь 2019

"Йоҥгалт гармонь йӱк" фестиваль визымше гана эртыш

Рейтинг:   / 0

IONGaltВизымше гана Татарстан республике Агрыз район Буймо селаште гармоньчо-влакым ушышо «ЙОҤГАЛТ ГАРМОНЬ ЙӰК» фестиваль эртыш. Тиде ганат тудо тӱрлӧ кундемла гыч толшо-влакым, а тиде шке гармонь дене тунемше да шоктышо, тыгак профессионал семынат тунемше да пашам ыштыше-влак, ик сценыште шке мастарлыкыштым ончыктышт. Юзо семӱгар дене поро йолташ-влак Пошкыр вел гыч, Удмуртий кундем гыч, Марий Эл гыч да шке Татарстан республике гычат улыт ыле. Мӱндыр Свердловск ола гычат унам вучен шуктеныт.

Тиде фестивальын идейный вдохновительже Владимир Кибатовын шонымыжо йоча-влакымат, кугуеҥ-шамычымат ик сценыште ушыш. Но каласыман ик шоныш дене гына ок лий. Шкетын гына тыгай чапле мероприятийым эртарен от керт. Полышкалыше-влакат ятырын улыт. Клуб пашаеҥ-влакат, калыкат да и администарций велымат поро шӱлыш палдырныш.

Владимир Дмитриевичын шукерте огыл ик шонымаже шочын ыле. «Кӱсле ялыште йоҥгышаш» манын калыкым сымыстарен кертын. Тиде амал дене 2 кӱслем заказатленыт. 70 тӱжем теҥге оксам калык деч поген, семӱзгарым клублан кучыктеныт. Вот тиде гын чынак пеш чапле сомыл. Кузе фестиваль годым Владимир Дмитриевич палемдыш, «ялыште кӱсле сем иктаж 70–80 ий йонген огыл, а тиде чылт марийын семӱзгарже да тудо марий чоным куандарышаш». Лийже, куандарыже, кумылым пуен шогыжо шке юзо йӱкше дене калыкым юзо семӱзгар.

Kysle 1

Kysle 2

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 Мыят тушто лийым. Ятыр йолташ-влакым ужым, ужалкалышым, ончен куанышым, канышым да кугешнен тольым. Тек умбакыжыт тиде фестиваль калыкым куандара да кужу ӱмыран лиеш.

karpov iaicovIONGalt 1 IONGalt 2

IONGalt 3 IONGalt 4 IONGalt 5

Марий кундем гыч «Шайра»ансамбль (Волский р-н вуйл. Н. Николаева), «Семэҥер» (Д. Афанасьев да Л. Сидоркина), РФ тӱвыран сулло пашаеҥже Арсений Яйцов, тыгак Марий тӱвыра рӱдерын пашаеҥже да гармоньчо Эльвира Петрова, «Мурпеледыш» ансамбль, кӱслезе-влак О. Богачева да Т. Фоминых лийыныт.

Подробнее

Вторник, 08 Октябрь 2019

Шкетан театр 100-ше тургымым «Ачийжат-авийжат» спектакль дене почо.

Рейтинг:   / 0

 Шкетан театр 100-ше тургымжым почо.

 acni-avi

 Мыламат пиал логале юбилей ийыште Шкетан театрыште у тургым почмаште лияш. «Пиал логале» манам да, но пиалжым вет шкаланна шке кондена. Мыят лач ик кече ондак поро администор йолташем деке пӱтыральым да театрыште мийынем маньым. Муаш тыршена мане. Тыге кок билетым налын, пелашем дене пырля, ончаш мийышна.

 Тыгеже тиде спектакльжым онченам ыле. Но палыме шамыч дене вашлияш, ик шонышан-влакым ужаш эре пиал. Спектакльжат эше чапле, декорацийым ӧрыктырышын кучылтмаш, модшо-влакат кертыт манын паленам. Мийымемлан шым ӧкыне.

 Спектакльым вес шинча ончалтыш дене ончальым. Пьесысе сӱрет тачысе илышланна лач толеш. Мый кызытсе жапыште лач тыгай пӧръен –шамычым (модмо образысе гайым) ужам. Олег Кузьминыхын модмыжо ӱшандара да Савлийын образше сырыктара. Ужат, пӧръеҥ нимом ыштен ок керт да ӱдырамашын ойжо дене келша, шке вуйжо дене ок шоно. Да чынжым гын шонымыжат ок шу. Тыге илаш куштылго. Проблеме шке семын пыта манын шона. Но… Илышыште содыки вуй улат гын шоныман да проблемым решатлыман. А ӱдырамашын, аван, Матран образшым Антонида Антонова могай сайын ончыктен пуа. Тудо шке шонымашыжым шукташ манын ӱдыржым илышыжым пужа, еш илышым шалаташ полша.

 Но спектакль жапыште чонышто йодыш, тургыжланымаш, ала-мо ок келше манын шонымаш шочын ыле. Тиде шонымаш кум кече кошто да вуйыштем рашемдалте. Спектаклым иктаж 10 ий ондакак онченам. Тунам мыйым тиде спектакль вургыжтарен. Шинча ончылнем тачат Артем Асмаевын (Осып) да Роман Алексеевын (Мачук) модмышт. А таче спектакль «шоҥгемын». Артист-влак ийготым погеныт. Мый нуным кажныштым пеш сайын палем.Ийготышт дене 42–45 ияш улыт. А нуно 18 гыч 25 ияш-шамычым модыт. Сандене каласыман тичмашнек модмыштлан шым ӱшане. Кеч модмышт ӱшандарыше. Ала тудым самырыкешташ? Тиде мыйын шонкалымаш. Но миен толаш спектакльышке чылаланат тыланем. Шонкалаш да шоналташ таратыше тат-влак ятырак улыт.

acni-avi 1

 

 acni-avi 2

Подробнее

Четверг, 30 Май 2019

2019 ий. Марий-влак пайремлашке погынат.

Рейтинг:   / 0

2019 ий. Марий-влак пайремлашке погынат.

 
МАРИЙ ВУРГЕМым темлыше «САЙВЕР» ателье тыгак ИП Карпов деч марий диск, СУВЕНИР, книга
да ФУТБОЛКО-влакым тыланда намият. ВУЧЫЗА!
 
  • ! 1 июнь – СЕМЫК Татарстан Муслюмовский район Мари-Буляр ял.
  • 8 июнь – ПЕЛЕДЫШ ПАЙРЕМ Киров область Мари Ошаево села
  • 8 июнь — СЕМЫК Удмуртий — Сарапул район Соколовка ял
  • ! 8 июнь – АГАПАЙРЕМ Свердловский область Сарсаде
  • 8 июнь – САБАНТУЙ Башкирий Калтаса села
  • ! 15 июнь – САБАНТУЙ Башкирий Мишкан села
  • ! — тыште лийына.
 
Подробнее

Среда, 07 Ноябрь 2018

Пиал дек кайме корно але…

Рейтинг:   / 0

Пиал дек кайме корно але…

Кажне марий еҥ тиде мут-влакым  колын  умбакыже шомакым вигак шарналта.шарналты гына огыл, мураш тӱҥалеш. Но кунам йодат, кӧн мутшо да семже. Калыкын дыр маныт але палыдыме авторын. Тыгеракак пытартыш лекше сборниклаште кая. Но мый паша дене муро-шамычым кычалме годым тыгай палдарымашым муын луктынам. «Шергылт муро» сборник1961 ий. Книгам лукмо издательстве.Мурыжо маналтеш «Мый тыйым вучен омыл». Мутшо Семен Вишневскийын музыкыжо Иван Молотовын.

Подробнее

Четверг, 29 Март 2018

«Йӧра кеч уло уло гармонем»

Рейтинг:   / 0

«Йӧра кеч уло уло гармонем» гармонем концерт проект тиде кечылаште ик ужашын коштын мучашлыш. Ӱарня тылзан шуко вере миен толна.  2 мартыште Куженерыште лийна,

4 мартыште  Киров область УРЖУМ олаште да Кугу Ройышто  тыгак Мари-Турек район Арбор кундемышке пурышна

 11 мартыште Советский поселкышто

16 март Мари-Турекыште да 25 мартыште кечывалым

Подробнее

Четверг, 08 Февраль 2018

Газетыште «вашталтыш»… 1938 ий июнь тылзе

Рейтинг:   / 0

Пытартыш жапыште  у орфографий шотышто чот кугу ӱчашымаш, вурседылмаш кая. Но  кӧ кызыт 1938 ийым шарналта. Икымше июньышто ик семын возеныт гын, кокымшо июньышто чылт вес семын.

Шонем тиде возымашым вашталташлан ондак  Сергей Чавайным, Олык Ипайым да моло поэт, писатель, журналист-влакым лӱен пушташ але тюрьмаш шындаш кӱлын.

Подробнее

Понедельник, 05 Февраль 2018

15 ийлан 3000 спектакль. Тыге Йошкар-Олаште курчак театр пашам ышта.

Рейтинг:   / 0

Курчак театрыште пашам ыштыме годым, мыняр спектакльым модынна манын йодыш лекте. Бухгалтерийын отчётшым ончалын 15 ийлан тыгайрак статистикым ыштышым. 3096 спектакль да у ий жапыште эртарыме интермедийым театр ончыктен. Палемдыман тунам и кызытат театрыште кок труппо  пашам ышта.

Подробнее

Воскресенье, 28 Январь 2018

«Эй, гармоньчо куштымо семым!» 2018

Рейтинг:   / 0

2018 ий 5 январьыште  Ленин лӱмеш тӱвыра полат залыште тич погынышо калык дене гӱжлыш. . «Эй, гармоньчо куштымо семым!»  концерт программе  эртыш

Кидым кидын шонем ноенат пытышт. Вет кажне коллектив шке мастарлыкше дене пеш тале ыле.

Теве изирак фоторепортажым ончалаш темлем

Подробнее

Понедельник, 15 Январь 2018

Анекдот-влак - Ӧлӧҥгӧ-шамыч

Рейтинг:   / 0
  1. - Витя, Мланде кушеч лийын, палет?
    — Нигушеч лийын огыл. Тудын йырже вӱд.
    — А вӱдшӧ кушеч лектын?
    — Тидымат от пале? Кызытат мланде кӧргӧ гыч йоген лектеш. От ӱшане гын, памаш коремыш волен ончал.
  2. Туныктышо рвезе деч йодеш:
    — Витя, тый Олюкмытын уремыште илет вет?
    — Уке, Олюк шкеже мемнан уремыште ила,— вашешта Витя. Подробнее

Пятница, 22 Декабрь 2017

2018 ий 5 январьыште «Эй, гармоньчо куштымо семым!» концерт программе Ленин лӱмепш тӱвыра полатыште эрта.

Рейтинг:   / 0

«МАРИ-РЕКОРДС» продюсер рӱдер у палдарымашым, у вашлиймашым эре ышташ тырша. 5 январьыште Ленин лӱмеш тӱвыра полтыште тӱрло кундемла гыч ансамбль-влак да мурызо-шамыч выступатлаш тӱҥалыт. Те Татарстан республике Агрыз район Буймо гыч «Йоҥгалт гармонь йӱк» гармоньчо-ансамбльым,  Киров область Уржум гыч «Вӱтла вел сем» ансамбльым;  Звенигово район Красногорский гыч «Мурэҥер» ансамбльым;  Параньга район гыч «Эльпанур кундем» ансамбльым, Морко гыч «Рвезылык» куштышо ансамбльым, Волжский район  гыч «Шайра» ансамбльым,  тыгак профессионал артист-влакым, гармоньчо –шамычым тиде кастене  ужаш йӧн лиеш.

Подробнее

Понедельник, 11 Декабрь 2017

Андрианов Андрей Андрианович

Рейтинг:   / 0
  • Марий АССР-ын калык артистше (1989), 
  • Марий Эл Кугыжаныш премийын лауреатше (2005), 
  • Йыван Кырла лÿмеш театральный премийын лауреатше (2006)

(24.4.1939, Кульчубай села   (с.Старокульчубаево) Мишкан р-н БАССР — 16.4.2010, Марий Эл, Йошкар-Ола),

Андрей Андрианов драматический театрын артистше лийын. Туге гынат мурымыжо ий мучко да ий еда Марий радио дене йоҥгалтеш. Санденак тудым калык коклаште мурызо семын кумдан палат. Тудын гай йӱкым учёный-влак литературышто баритон маныт. Мурашыжат тудо профессиональный мурызо гаяк мура. Тидлан єрман огыл. Шке жапыштыже кок ий лачак тиде пашалан музыкальный училищыште тунемын да профессионально мураш ситышын шуаралт лектын.

Андрей Андрианович 1939-ше ийыште 24-ше апрельыште Пошкырт кундемын Мишкан районысо Кульчубай ялыште шочын. Тӱҥалтыш школым шочмо ялыштыже тунем пытарен. Шымияш школым Тымбайыште, а кыдалаш школым Чорайыште тунем лектын.

Подробнее

Вторник, 21 Ноябрь 2017

Ӧлӧҥгӧ он – 2017.

Рейтинг:   / 0

 Ӧлӧҥгӧ он лӱм дене Марий Эл радишто  конкурс эртыш. Тиде муткылдышым  икымше гана колмеке да лудын лекмеке ик йодыш лектеш. Мо тиде тыгай?

Радиошто калыкым куандараш манын тӱрлӧ конкурс-влакым эртарена. Кажне рушарнян «Мыскара йӧрвар» мыскара сынан программе кая. У шӱлыш пурташ, у каласкалыше-влакым муаш да колыштшо-влаклан радио дене пырля лияш кумылышт лийже  манын эре ала-мом гынат уым кычалына.

 Ала-кузе книга-влакым шергал шинчыме татыште Виталий Дмитриев-Озийын                          мыскара книгаже кидыш логале да вуйлымаште оҥай мут  перныш.  Ӧлӧҥгӧ (анекдот).

Подробнее

«Йӧра, кеч уло гармонем» концерт программе районлаште.

Рейтинг:   / 0

«Мари-Рекордс» продюсер рӱдер кок ий почела  Йошкар-Олаште «Йӧра, кеч уло гармонем» концерт программым эртарен. Тыште тӱрлӧ кундемлаште самодеятельный автор-влак гармонь да эстраде сем почеш шке мурыштым муреныт.

Подробнее

Понедельник, 20 Ноябрь 2017

Кумшо гана Геннадий Копцев лӱмеш мыскара фестиваль эртыш.

Рейтинг:   / 0

Кумшо гана 12 ноябрьыште Марий самырык театрын сценышытже мыскара фестиваль гӱжлыш. Тыште тӱрло сынан да койышан мыскара-влакым  калыклан ончаш да аклаш темлыме.

У гына костенеч-влак ятырак улыт ыле. Зинаида Долгован «Клинер»  мыскара монологшым

Подробнее

Четверг, 28 Сентябрь 2017

«Йоҥгалт, гармонь йӱк!»

Рейтинг:   / 0

 23 сентябрьыште «Йоҥгалт, гармонь йӱк!» шке гыч гармонь да баян дене шокташ тунемше да шоктышо-влакын 3 фестивальышт Татарстан республике Буймо селаште эртыш. Марий семым шокташ йӧратыше, калык мурым да такмакым пагалыше-влакым  уло кумылын тыште вученыт. Саламлыш да кугу куатым марий оньыжа Э. В. Александров тыланен кодыш. Тыгак Марий тӱвыра рӱдерын вуйлатышыже Н. В. Пушкина салам мутым  каласыш дене пӧлек-влакым кучыктыш.

Подробнее

Понедельник, 21 Август 2017

Гармоньчо-влак ушныза!

Рейтинг:   / 0

«Йоҥгалт, гармонь йӱк!» шке гыч гармонь да баян дене шокташ тунемше да шоктышо-влакым 3 фестивальышке ӱжыт. Тудо Татарстан республике Агрыз район Буймо селаште эрта. Марий семым шокташ йӧратыше, калык мурым да такмакым пагалыше-влакым  уло кумылын  23 сентябрьыште вучат. Тӱрлӧ номинаций дене иктешлымаш-влак лийыт. Диплом-влак дене палемдат. А эн тӱҥжӧ кумылым да куатым тиде ямле мероприятий тыланда кужу жаплан пуа.

Кумылда уло гын, положенийым шымлен лектын тиде чапле шонымашын участникшке лийза.

Скачать Положение о проведении III фестиваля самодеятельных исполнителей марийской музыки «Йонгалт, гармонь йук!»

 

Подробнее

Вторник, 15 Август 2017

КНИГАН ПАЙДАЛЫКШЕ.

Рейтинг:   / 0

Книга – айдемын поро йолташыже. Тудым лудын, кажныже шканже пайдам налын кертеш. Но таче книгам кучен шинчыше ӱдыр-рвезым моткоч шуэн ужына. ХХI курым технологий дене ончыко каен. Сандене шукын, книгам ӧрдыжкӧ пыштен, компьютер але телевизор ончылно шинчыт. Туге гынат книгам лудаш тыршыман, пайдалыкше кугу:

Подробнее

Четверг, 27 Июль 2017

ОНЧАЛЗА да налаш вашкыза!

Рейтинг:   / 0


Марий мурым йӧратыше, марий сеемым пагалыше-влак тыланда  у муро костенеч. «Мари-Рекордс»  продюсер рӱдер полшымо дене у МР-3 диск лектын.

Подробнее

Среда, 19 Июль 2017

Сценылан мыскара. У книга лектын.

Рейтинг:   / 0

 Ёлкин Илья Васильевич

Тыгай паша – томаша: Мыскара, койдарчык, сценке-влак. Йошкар-Ола: ООО ИПФ «СТРИНГ», 2017. – 126 с., илл. Мыскарам возкалыше Илья Ёлкинын тиде кумшо книгаже. Чаманен каласаш логалеш, автор кызыт мемнан коклаште уке, но тудын весела кумылжо марий тўня аланыште эре илаш тӱҥалеш. Илаш тӱҥалеш серен кодымо сылнымутан мыскараже-влак дене. Автор тыштемемнан чылт марий койышнам, шонымашнам, шижмашнам пеш тӱткын да чаткан почын пуа, ты шот гыч моткоч шкешотан мастар улеш.

Подробнее

Вторник, 11 Июль 2017

ПОЛАН КӰВАР (марий калык йомак) - Сергей Карпов лудеш

Рейтинг:   / 0

Подробнее

ТОРЕШ ВАТЕ (марий калык йомак) - Сергей Карпов лудеш

Рейтинг:   / 0

Подробнее

АЙ ОНЬЫКАЙ (ДМИТРИЕВ Ози) - Сергей Карпов лудеш (эротике ойлымаш)

Рейтинг:   / 0


Подробнее

Воскресенье, 09 Июль 2017

Красный Октябрь яллан 90 ий

Рейтинг:   / 0

Пошкырт велыште лийме жапыште Илиш район Красный Октябрь ялын пайремже лиеш манын  пален нална. Тиде уверым да  пеш чот ямдылалт манын Башкирийыште лекше «Чолман» газетын тӱҥ редакторжо Игорь Губаев каласыш. Пайремым эртараш 12 июньышто палемденыт.

Кузе тушко каяш да кӧ деке пураш йодыш ик татлан гына лие. Тудо кундем гычак «Сайвер» ательеште пырля пашам ыштыше Светлана Давлетшиновна уло манын,

Подробнее

Куштымаш тиде куат да пеҥгыде ончыкылык!

Рейтинг:   / 0

Пошкырт велыш коштмо годым чынак мый куанен да кӧранен тольым.

Кок куштымаш пайремыште лияш логале. Иктыже Россий кӱкшытыштӧ эртыше Калтаса селаште  «Ший кандра» фестиваль. Весыже Мишкан район Пӱнчер (Сосновка) ял воктене мотор пӱртӱсыште  «Кушталташ йодеш чонемже» район кумдыкышто лийше  марий куштымаш пайрем.

Подробнее

Понедельник, 19 Июнь 2017

Мишканыште Сабантуй але йӱр «прогулым» ок ыште.

Рейтинг:   / 0

 Тений адак корнем Мишканышке такыртышым. Тушто 17 июньышто Сабантуй пайрем эртыш. «Сайвер» марий вургемым ургышо ателье дене мый, марий диск-влакым, книгам да марий футболко-влакым ужалаш намиен улына. Миен шумек Ленинский ялыш унала пурышна. Пурымо годым икте палдырныш. Пеш чот йӱр тыште эртен. Корно тазыл-тазыл ыле. Оза-влакат, пытартыш кечылаште йӱр да йӱр йӱреш, манын каласышт. Эрдене пайрем эртарыме верышке тольна гын, шинчам карышна. Верын-верын ночко да эше лавыраже пеш тазыла. Тушто шем мланде, сандене чыла вереже пурен шогалашат ок лий ыле. Тошто шогалме верыштына гын вӱд шоген.

Подробнее

Четверг, 15 Июнь 2017

ЧАҤГА КУПЕЧ (марий калык йомак) - Сергей Карпов лудеш

Рейтинг:   / 0

Подробнее

Среда, 14 Июнь 2017

2017 ий 27 майыште Посаште муро пайрем гӱжлыш.

Рейтинг:   / 0

Тиде муро фестиваль-конкурс кумдан палыме марий композитор  Дмитрий Кульшетовын усталык пашажлан пӧлеклалтше улеш. Тудо  9-ше гана эртыш.

Виче кундем Уржум район Поса села (Киров область Уржум район Байса села)  пайремым уло кумылын вуча да эртара. Вет сылнысем мастар лач тыште шочын кушкын да кумда тӱнялан палыме лийын.  

Подробнее

Вторник, 16 Май 2017

СЕМОН КУГЫЗАН ЧАПЛЕ УЖГАЖЕ (марий калык йомак) - Сергей Карпов лудеш

Рейтинг:   / 0

Карпов Сергей  лудеш — Семон кугызан чапле ужгаже (марий калык йомак)

Подробнее

Понедельник, 15 Май 2017

АГЫТАН ДЕН ПИЙ (марий калык йомак) - Сергей Карпов лудеш

Рейтинг:   / 0

Карпов Сергей лудеш — «Агытан ден пий». Марий калык йомак.

Подробнее

АРСЛАН (Орёл) ДЕН ТУМНА (марий калык йомак) - Сергей Карпов лудеш

Рейтинг:   / 0

Карпов Сергей лудеш — Арслан (Орёл) ден тумна (марий калык йомак)

Подробнее

КИСА ден РЫВЫЖ (марий калык йомак) - Сергей Карпов лудеш

Рейтинг:   / 0

Карпов Сергей лудеш — киса ден рывыж (марий калык йомак)

Подробнее

Пятница, 12 Май 2017

КАЗА (марий калык йомак) - Сергей Карпов лудеш

Рейтинг:   / 0

Карпов Сергей лудеш  - КАЗА йомак

Подробнее

Пятница, 05 Май 2017

Музыка дене кылдалтше тӱрлӧ факт-влак.

Рейтинг:   / 0

1. Шнуй Елена отрошто улмыж годым Наполеон ойлен: «Российыште мыйын войскам кок тӱҥ тушманже лийын: чатлама йӱштӧ да руш военный муро». Француз-влак тӱлеген гай каче да мотор ӱдыр-влак нерген йоҥгышо руш муро деч моткоч лӱдыныт. Молан тынар чот да эше тыгай йӱштыштӧ кычкырымым нуно умылен кертын огытыл.

2. Кокла курымышто дудочник-комакым кучышо профессий улмаш. Нине «специалист-влак» йӱкшӧ дене олала гыч комакым поктен луктыныт. Мут толмашеш каласена, ик тошто англичан замкыште рок-концерт лийын, комак-влак замке гыч йомыныт!

3. 1992 ийыште Чимароза композиторын возымо «Тайный брак» оперын премьерыштыже ончышо-влак совым тынар чот кыреныт, артист-влаклан оперым «бислан» тӱрыснек шергалтараш пернен. Лучано Павароттиланат тыгайым нигунам ышташ логалын огыл.

4. Икана кумдан чапланыште тенор Карузо банкыш документ деч посна миен.

Подробнее

Среда, 03 Май 2017

Марийдыме ӱдрамаш....

Рейтинг:   / 0

Подробнее

Эй марий, Амызе арий!

Рейтинг:   / 0

Подробнее

"От колышт гын, тыят мемнан гаяк лият!"

Рейтинг:   / 0

Подробнее

Юмо, йылме да йӱла...

Рейтинг:   / 0

Подробнее

Кочо вӱд шыпак шуэш

Рейтинг:   / 0

Подробнее

Четверг, 27 Апрель 2017

«Йӧра, кеч уло гармонем.»

Рейтинг:   / 0

Гармоньым налын кидышкет,

Чонетым лыпландарышыч,

Рат ден темдалын полдышет,

Шӱм семым йоҥгалтарышыч.

Тыгерак Ираида Степанова шке почеламут корныштыже воза. Ялыште илыме годым лач тиде инструмент тӱвыра да сымыктыш тӱняште илыше-влакын воктелныжак улеш.  А творческий шӱлышан айдеме шкаланже тушто семым муын у мурым шочыкта. Тыгерак муро-влак шонем, ялыште илыше-влак коклаште шочеш. Шочшо муро кугу тӱням ужшаш. Пытартыш жапыште Марий Эл радио улмо дене самодеятельный автор-влакын мурышт  ятырак радиошто улыт.

Подробнее

Понедельник, 17 Апрель 2017

«Эй, гармоньчо, куштымо семын!»

Рейтинг:   / 0

 

Кокымшо ий почела «Эй, гармоньчо, куштымо семын.» концерт программе эртыш. Тудо Йошкар-Оласе Ленин лӱмеш тӱвыра полатыште 25 февральыште гӱжлыш. 16 шагат гыч 19 шагат марте калык шулен ончыш.

Тыгай сынан фольклор концерт-влак ятыр эртат. Но тиде проектын шке ойыртемже уло. Тыште  тале гармоньчо-влак концертым почыт да петырат, тыгак  вес кундемла гыч гармонист да коллектив-влак ушнат. Тений Киров вел Уржум ола гыч «Уржум вел» да тыгак Пошкырт вел Мишкан район Ардаш ял гыч «Акарт» ансамбль учатвоватлыш.

Подробнее

Вторник, 28 Март 2017

«Акарт» ансамбль Марий Элыште.

Рейтинг:   / 0

Пошкырт вел Мишкан район Ардаш ял гыч Марий Элышке калык лӱмым нумалше куштышо да мурышо «Акарт» ансамбль толын кайыш. Пеш сай йӧн лие шкеныштым ончыкташ, Марий Элым ончал каяш да весе-влак кузе пашам ыштат ончалаш. Вет лач весе-влакым ужын, таҥастарен, шкендычым кумылаҥден кушкаш йӧн уло.

Марий кундемышке толашлан кугу пашам вуйлатышыже Хамитов Владимир Ильич шуктен. Палемдыман тыштат нуным уло кумылын вученыт. Вес пеҥгыде кыл нунын шукерсек тысе вел дене уло. Владимир Ильичын Галина пелашыже Оршанке район Кугунур велым. Малаш, илаш, каналташ латкок еҥан коллективлан чыла йӧн лийын.

Подробнее

Среда, 01 Март 2017

Корно валне. Угыч ӧраш логале.

Рейтинг:   / 0

 Корно валне. Угыч ӧраш логале.

Тиде корно дене ийлан иктаж кум – ныл ганаже каяш логалеш. Да чыла ынде палымыла чучеш. Еҥжат родо-тукым гаяк улыт. Но угычын эртыме годым адак ӧрын да кугешнен тольым.  А миен толашыже лач У Торъял район Кузнеч ял гычын «Весела-кова-влак» да «Келшымаш» фольклор ансамбль дене логале.

Корным каласыман навигатор деч сайрак палем.

Но содыки, мыланемат ондак, Уржум ола Марий Элыште илыше-влаклан ала-молан тораште улмыла чучеш ыле. Тыште эн тӱҥ амалже сай асфальт

Подробнее

Понедельник, 09 Январь 2017

Йоднем мый тыйым пайрем кечын эн поро мутым каласаш.

Рейтинг:   / 0

   Йоднем мый тыйым пайрем кечын эн поро мутым каласаш. Вет поро мут шукталт толеш. Садлан лий тумо гай пеҥгыде тазалыкан, тудо илыш корнетым куштылемда. Лий нимучашдыме пиалан, тудо шӱм-чонетым куандарен шога. Лий йӧратыме да  йӧратыше — тидлан кӧра огыл мо ме илена.

Подробнее

Мемнан йӧратыме ачана, изана, шольына, пелашна, эргына-влак!

Рейтинг:   / 0

   Мемнан йӧратыме ачана, изана, шольына, пелашна, эргына-влак! Таче Шочмо элым аралыше-влакын кечышт. Тиде пайремда дене тендам чот-чот саламлена. Те тумо гай таза, пӱнчє гай кӱкшӧ, лыве гай куштылго кап-кылан лийза. Тӱрлӧ сийлан поян ӱстелтӧр йыр погымо ешда дене пиалда ташлыже, йӧратыше да йӧратыме, калык пагалыме айдеме лийза. Шӱм-чоныштыда порылык, моторлык эре волгалтынак шогышт, а кумылда турий гай эре кӱшнӧ чӱчкыжӧ.

Подробнее

Йӧратыме пелашем! Мый тыйым 23 февраль пайрем дене уло кумылын саламлем

Рейтинг:   / 0

   Йӧратыме пелашем! Мый тыйым 23 февраль пайрем дене уло кумылын саламлем. Кутко гай писе, шӱдыр гай чолга, кече гай шокшо, поро кумылан лий. Коштмо корныштет ушан-шотан, поро кумылан, шыма еҥым веле вашлияш тыланем.

Подробнее

Шергакан пӧрьеҥ-влак! Шокшын ты чапле пайрем кечыда дене тендам саламлена.

Рейтинг:   / 0

   Шергакан пӧрьеҥ-влак! Шокшын ты чапле пайрем кечыда дене тендам саламлена. Порылыкым, сеҥымашым, тӱткылыкым, пиалым, тазалыкым тыланена. Ме тендам пагалена, шотлена, йӧратена сандене тек чоныштыда куан тул йӱла. Тек тиде кече пытартыш теле тылзын йӱштыжым шулыктарен шошым конда.

Подробнее

Шергакан пӧрьеҥ-влак!

Рейтинг:   / 0

   Шергакан пєрьеҥ-влак! Мемнан йӧратыме ачана, изана, шольына, пелашна, эргына-влак! Таче Шочмо элым аралыме-влакын кечышт, тиде пайрем дене тендам алал кумылын саламлена. Эр ўжара гай волгыдым, лай мардеж гай писылыкым, чевер кече гай шыргыжмашым, волгенче гай уш-акылым, ўй гай йымыжа кумылым тыланена.

 

Подробнее

Суббота, 12 Ноябрь 2016

Гармонь пайрем

Рейтинг:   / 0

Сеҥымашын 30-ше идалыкше лӱмеш тӱвыра полатыште 12 ноябрьыште «Гармонь пайрем» фестиваль эртыш. Тудо кандашымше  гана лийын. Кажне ийын тиде сылне касс  Марий Элын шочмо кечыжлан пӧлеклатеш.  Сценыште эн тӱҥжым гармонист-влак оза улыт.  Пайрем  Йошкар-Ола кумдыкыште гына шотлатеш гынат, тыште республикын кажне лукшо гычат гармонист да ансамбль-влак учатствоватлат.

Подробнее

Вторник, 08 Ноябрь 2016

«Чодра сем» ансамбль Пошкырт велне.

Рейтинг:   / 0

«Чодра сем» ансамбль Пошкырт велне.

Вучыза! Вашлиймаш умбакыже шуйнышаш!

«Чодра сем» мурышо да куштышо  ансамбль  34 ий шке мастарлыкше дене калыкым куандара. Тудо1982 ийыште шочын да таче марте шуко вере лийын. Урал кундемыште, Пошкырт велне, Удмуртий республике дене Киров областьлаште шке мастарлышке дене куандарен. Тӱрло фестивальлаште участвоватлен. Волгоград область да вес регонлаште тӱрло калык ончылно выступатлен.

Подробнее

Понедельник, 31 Октябрь 2016

Сценыште ик квадрат метрлан кум гармонист лийын.

Рейтинг:   / 0


Сценыште ик квадрат метрлан кум гармонист лийын.

30 октябрьыште У Торъял поселкышто гармонист-влакын пайремышт эртыш.  Анатолий Булыгин лӱмеш

Подробнее

Вторник, 25 Октябрь 2016

«Кугунур мурсем»

Рейтинг:   / 0

22 октябрьыште Ленин лӱмеш тӱвыра полат гӱжлыш.

Оршанке район Кугунур села гыч «Какшан сем» фольклор ансамбль, «Шонанпыл» йоча образцовый фольклор ансамбль, Марина Садова да Валерий Павлов «Кугунур мурсем» концерт программыште мастарлыкыштым ончыктышт. Кум шагат жапыште тич зал кугу куаным да куатым налын кайыш. Изирак фото

Подробнее

Понедельник, 26 Сентябрь 2016

ШЫЖЕ.

Рейтинг:   / 0

ШЫЖЕ.

Идым тылзан 25 кечыже/

 

Тӱня шочмо деч вара 7525 ий.

 

Иисусын шочмыж деч вара 2016 ий.  

 

Марий Эл   Шернур –Йошкар-Ола корно 


 

Подробнее

Вторник, 20 Сентябрь 2016

Калыкна акрет годсек ойлен

Рейтинг:   / 0

Калыкна акрет годсек ойлен:

Арака логарышке мурен пура,

Йолтаганышке шумеш капет ыра,

Руштмекет, тушманетат моктен мура…

  Василий Регеж-Горохов

 

Калыкна эше тыгайымат ойлен:

Арака сӧснаш айдемым савыра,

Арака чара кодмешке йождара,

Арака саҥгат гыч чӧгыт ден кыра.

  Василий Регеж-Горохов

 

Шочмо да кушмо кугезе илем

Тек лиеш юмын пусак марийлан.

Мӱкш ешла порын, моторын илен,

Ош марият куана кечылан.

  Василий Регеж-Горохов

 

Арака лиеш гын

Ешан вуй,

Илыш тиде ешын

Лиеш туй.

  Василий Регеж-Горохов

 

«Ленфильм», «Мосфильм»,

«Мафильм», «Азфильм»…

Кунам ала

Лиеш «Марфильм»

  Василий Регеж-Горохов

 

«Шортын толешат, мурен кая»,  -

Калыкна окса нерген ойла.

Мый шонем: шоҥгемын ты ойна?

Южын – модын толешат, нюслен кия!

  Василий Регеж-Горохов

 

Пиал нерген ме шортына,

Тудлан пыжашым оптена,

А тудо кайык гай улмаш:

Торжам шижмек,

Вашка шылаш.

  Василий Регеж-Горохов

 

Южгунам ӧрам мый пиемлан:

Мыйым ужын, куана туге,

Ушыжо кая, шонет, коклан…

Лишыл еҥ огеш вашлий тыге!

  Василий Регеж-Горохов

 

Чехов годым веле, шонеда,

Шуйыштӧ шинченыт Анна-влак!

Очыни, тачат вашлийыда

Нуным ожно годсыла лыҥак.

  Василий Регеж-Горохов

 

Ача-авам изи йоча

Ок колыштат,

Милиций пашаеҥ ден тудым лӱдыктат,

А, чынжым, кӱлын

Лӱдыкташ тыге, векат:

«От колышт гын,

Тыят мемнан гаяк лият!»

  Василий Регеж-Горохов

 

«Шыжвазар», Кугече, Семык,

Шорыкйол да Ӱярня –

Кажныже йоҥга мур семын!

Меак нуным монденна.

  Василий Регеж-Горохов

 

Родем, тый ит куане,

Ит моктане,

Сеҥет гын пошкудетым вурседал:

Тыгодым тудым

Тый шижде пуштатыс,

Кеч лӱмнеретым

Кодынет саклал

  Василий Регеж-Горохов

Подробнее

Пятница, 11 Март 2016

Сайтыште у лаштык!

Рейтинг:   / 0

 Сайтыштына у лаштык почылтын. Канал «Марий ТВ» маналтеш. Ончыза йолташ-влак, аклыза…

Подробнее

Понедельник, 25 Январь 2016

5 январьыште Йошкар-Оласе Ленин лӱмеш тӱвыра полатыште «Эй, гамоньчо, куштымо семым!» концерт программе эртыш

Рейтинг:   / 0

5 январьыште Йошкар-Оласе Ленин лӱмеш тӱвыра полатыште «Эй, гамоньчо, куштымо семым!» концерт программе эртыш. Палемден улына ыле Киров вел гычат кок ансамбль шке мастарлыкшым ончыктыш.

Иктыже Уржум район Кугу Рой гыч «Ӱжара модеш» ансамбль. Вуйлатыше Концерт деч вара фотосессийым ыштышна. Тау Петр Васильевлан. Теве Киров вел-влак календарьыште «шинчат». Ончалза. Тыге шкем палдараш да калык коклаш лекташ шонеда гын, полшен кертына.

Подробнее

Вторник, 12 Январь 2016

«Эй, гармоньчо, куштымо семым»

Рейтинг:   / 0

Ий тӱҥале. У ийым лач оҥай да кумылан концерт дене тӱҥална. 5 январьыште «Мари-Рекордс» продюсер рӱдер «Эй, гармоньчо, куштымо семым» концерт программым эртарыш. Йошкар-Оласе Ленин лӱмеш тӱвыра полатын сценыштыже Марий Эл тӱрлӧ кундем

Подробнее

Вторник, 11 Март 2014

Мыняр ийым илыме

Рейтинг:   / 0

Мыняр ийым илыме

Мо шотлен пайда?

Шочмо кечын ойлымым

Угыч ойлена:

«Ит черлане, ит шоҥгем,

Ит ойгане тый.

Эше шуко шочмо кечым

Веселан вашлий!»

Подробнее

Я нелылык годым шижат воктене

Рейтинг:   / 0

Я нелылык годым шижат воктене,

Але ужат шинчаште.

Тек ок тӱкӧ ойго,

Чолга Шӱдырла йолго!

Подробнее

Мом тыланаш, ом пале

Рейтинг:   / 0

Мом тыланаш, ом пале.

Мутат уке, пиалым,

Вет пиал чыла вере ила:

Пеледышыште да чонышто,

Южгунамже семыште

Подробнее

Мо ыш керт шукталтын — шукталтше

Рейтинг:   / 0

Мо ыш керт шукталтын — шукталтше,

Ойгет кугу уло? Мондалтше!

Тек поро толеш ешаралт,

Илышда тек лиеш пиалан да волгалтше.

Мастарлыклан лекше талант.

Подробнее

Ме тыйым таче эн порын

Рейтинг:   / 0

Ме тыйым таче эн порын,

Эн шокшын саламлена.

Да чоным почын раш каласена:

«Лий пиалан, поян, таза да тале!»

Подробнее

Лий эре тый пиалан

Рейтинг:   / 0

Лий эре тый пиалан,
Ит пале ойгым нигунам,
Да шарне: икшыве-влакет
Лийыт курымешлан пеленет.

Подробнее

Лийже кумылет эреак поро

Рейтинг:   / 0

Лийже кумылет эреак поро,

Лийже илышетше пиалан,

Эр кече гай волгалтше ӱмыр корно,

Саламлена ме тыйым курымлан!

Подробнее

Лий кужу ӱмыран да тичмаш пиалан

Рейтинг:   / 0

Лий кужу ӱмыран да тичмаш пиалан,

Лий тыгаяк уста кид-йолан.

Патыр вийым, шийвундым, ешетлан перкем

Тек тылат Юмо конда эре.

Подробнее

Кочшаш киндет перкан лийже

Рейтинг:   / 0

Кочшаш киндет перкан лийже,

Йӱшаш вӱдет яндар лийже,

Коштмо корнет тӧр лийже,

Ӱмырет кужу лийже.

Подробнее

Четверг, 06 Март 2014

Йоҥта поро мут пайрем кечын

Рейтинг:   / 0

Йоҥта поро мут пайрем кечын.

Чонда ынже шорт, айманен.

Шӱм-чондаже куан дене темын,

Мураш-кушташ тарвата.

Подробнее

Илышда лийже волгыдо

Рейтинг:   / 0

Илышда лийже волгыдо,

Кумылда эре поро,

Пиал да тазалык лийже тендан.

Лийже кужу ӱмырда эше,

Корныда вияш,

У сеҥымашке ӱшанлын эрташ

Лийже эше эн ӱшанле йолташ.

Кажне пеледышын уло шке палыже:

Нарынче, ошо, йӧшкарге, кына,

Илыш садвечыдам пеледыш тек ойлыжо,

Шыргыжышт ныжылгын, порын гына.

Кучыктат гын аршашым, куаныше.

Муро турий гаяк лай кумылет.

Илыш чеверым ончалын, ме кажныже,

Илыш — пеледыш», — коклан ойлена.

Подробнее

Илыш корныш чыланнам те лукда

Рейтинг:   / 0

Илыш корныш чыланнам те лукда,

Тау ныжыл, поро кумыллан.

Ойлена йомартлын таче угыч:

Тек эре лийже пеленда куан.

Илыш вийым эре пуэн шогыжо,

Кече шыман эре тендам вӱчкыжӧ,

Тек у кече ӱмырым шуя,

Да пиалым веле пӧлекла.

Илышыште сайым веле

Тыланда тыланена:

Кечым гын, чеверым,

А кавам — яндарым,

Ныжылге ончалтышым эше.

Подробнее

Ида ойгыро, ида коляне

Рейтинг:   / 0

Ида ойгыро, ида коляне,

Веселитлыза шер теммеш,

Эртен кайыше тиде кечым

Огыда пӧртылтӧ уэш.

Подробнее

Лийза эре пиалан

Рейтинг:   / 0

Лийза эре пиалан,

Таза, поро кумылан,

Шӱшпык гае йоҥгыза,

Вычыл-вычыл илыза.

Подробнее

Ах, шагал огыл кандашле...

Рейтинг:   / 0

Ах, шагал огыл кандашле…

Илышыште ыштыме эртыш корно.

Эре пеледыш лийын огыл.

Но корнет гыч торлен отыл,

Лиедалтше нелылан вуйым пуэн отыл.

Лийын корштыш — нюслен отыл,

Эре кодынат тый тугаяк

Шуко идалыклан, йывыртыше кечылан.

Шочмо кечет дене саламлена,

Таза лий, кужу ӱмыран,

Шер теммеш иле волгыдо чонан!

Ах, шагал мо ты кандашле?!

Илыш эртышыс кужун.

Подробнее

70 ийым пуэнат пашалан

Рейтинг:   / 0

70 ийым пуэнат пашалан,

Шуко вийым пыштенат йочалан,

Лий эре тыгаяк куатан,

Шке ешетлан эн чот кӱлешан.

Подробнее

Тиде шымлымше лӱмгечын

Рейтинг:   / 0

Тиде шымлымше лӱмгечын

Сай шомакым ойлена:

«Юмо шке пӱрен пиалым —

Вич икшывым ончаш-кушташ,

Нуно тек кондат куаным,

Вет полшенда те ончаш.

Шӱм-чон гоч чот шоҥешталтын

Шомакна — тендан лӱмеш.

Ойлена ме «тау» мутым,

Садак парымна кодеш.

Таза лийза те вурс гае,

Ныжыл шоҥгылык, пиал,

Кужу ӱмыр пелен лийже,

Да шукталтше мутнан вийже!

Подробнее

70 ий темын тылат

Рейтинг:   / 0

70 ий темын тылат,

Пиалан илышлан вуйын шого,

Йӧратыме ачана!

Нигунам ит лий тый шоҥго —

Ешара усталыкет, —

Ӱмыр корно шуйна шӱдыш,

Тидлан ме куанена.

Осал шонышо вел лӱдшӧ,

Кӧжӧ шылтен коштеш ӱшым.

Подробнее

Пуалтын илыш икте веле

Рейтинг:   / 0

Пуалтын илыш икте веле.

Садлан пайдалын илыман.

Кеч южгунам лиеш дыр неле,

Кузе-гынат чытен лекман.

Да шокшо мутым ушыш налын,

Тыйым чот саламлыме шуэш:

Тыланена кугу пиалым,

Тек ӱмырет эше кужу лиеш.

Подробнее

Ий-влак эртат — ит ойгане

Рейтинг:   / 0

Ий-влак эртат — ит ойгане.

Илыш тыгай, мом ыштет.

Кеч-мыняр ий тылат темже,

Самырыкак лияшак тырше.

Подробнее

65 ий — кӱчык корно огыл

Рейтинг:   / 0

65 ий — кӱчык корно огыл,

Ятыр йӱштӧ, шокшыжат пернен.

Шере-кочо илыш корнын тӧрсыр

Ышт керт тыйым садак пӱгыртен.

Лий эре тыгаяк поро, ныжыл,

Тек чал пырче возын вуйышкет.

Кажныжлан кӱлеш таза улмет.

Ынже воло поро кумылет.

Йӱшто-шокшым шуко чытенат,

Йол ӱмбак мемнам шогалтенат,

Эн ушан эҥертыш тый улат,

Кечыйол гай мыланна кӱлат.

Подробнее

Ӱмыретын порсын шӱртӧ

Рейтинг:   / 0

Ӱмыретын порсын шӱртӧ

60 ийым чумырен.

Мундыратше ынже шӱртньӧ,

Жапым тушко пӱтырен.

Шоныметым турыс шукто,

Лий таза да весела,

Муралталын веле колто,

Кӱшыч тек пиал вола!

Подробнее

60 ийым теменат — саламлена

Рейтинг:   / 0

60 ийым теменат — саламлена,

Жапше тыйым йӧршынак ок шоҥгемде.

Пайрем гаяк лийже илышет,

Лийже пеҥгыде тазалыкет.

Подробнее

50 ий

Рейтинг:   / 0

50 ий!

Илышетын вес пел курымыштыжо

Тыйым эре сылне, поро кумыл веле

Авалтенак шогыжо.

Ӱмырет лийже пиалан.

Кумда, ямле илыш корным

Юмо пуыжо эрелан.

Подробнее

Ит ойгане, ӱпет чалемеш гын

Рейтинг:   / 0

Ит ойгане, ӱпет чалемеш гын,

Йогын семын ийгот эрталеш.

Пӱрымаш деч иктат огеш утло, —

Чонеш пале кышам шавалеш.

Тек пиал шӱдыр йӱла ӱмбалнет,

Тек таза шӱлыш лиеш чоныштет.

Тек кажне кече оҥайын эрта,

Лачак куаным веле конда!

Подробнее

Кажне ийже шергакан

Рейтинг:   / 0

Кажне ийже шергакан —

Эрталеш вет ӱмырнат,

20-ат, 30-ат огыл таче,

Таче 50 ий тылат.

Эше иле лач тунарак.

Таза лийже курымет,

Темже чес ден сурт-печет!

Подробнее

Илышыште мо сай уло

Рейтинг:   / 0

Илышыште мо сай уло,

Лийже тыланда чыла.

Талгыдыла тольо, чулым,

Таче витльым темеда.

Подробнее

Илышет волгалтше курым-курымлан

Рейтинг:   / 0

Илышет волгалтше курым-курымлан,

Пале: ончылнетше корно пиалан,

Мыланна улат тый шокшо кумылан,

Самырык эре да поро шӱм-чонан,

Лийже ешыштет ласкалык да куан,

Сеҥымаш, тазалык кеч-кунам.

Подробнее

Пагалыме пайремоза!

Рейтинг:   / 0

  Пагалыме пайремоза! Таче эр кеҥеж кече гай нӧлталтше кумылет! Тыланем тыланет илышыштет эн кугу пиалым муаш! Тек кажне кечет лиеш эн сылне, эн йомартле. Эре почылтшо лийже еҥлан шӱм-чонет.

Подробнее

Йӧратыме ӱдырна, тыйым 18 ийым

Рейтинг:   / 0

  Йӧратыме ӱдырна, тыйым 18 ийым темымет дене саламле­на. Йомакысе пӱчӧ гай писе кид-йолан, кеҥежымсе лыве гай куштылго кап-кылан, ӱй гай вужга кумылан, мужыр йӱксӧ гай пиалан лияш тыланена.

Подробнее

Ик эн сылне, вучымо пагытше дене

Рейтинг:   / 0

  Ик эн сылне, вучымо пагытше дене, 18 ийже дене (лум) саламлена. Шошо кечын ужар сывынже дене вӱдылалтын, чон моторлык дене шулдыранын, тек тиде юмын пӱрымӧ сылне кечын шӱм-чоныштет ныжылгылык илана, тек чон шокшет, поро шинчаончалтышет, ачат-аватын тыланет верч вуйын шогымышт арамеш огыт код. Тек тыйын йыр курым-курымешлан неле-йӧсӧ пагыт годым полышым шуялташ ямде ачат- ават, поро йолташет, родо-влак лийыт. Тек илыш вийым кечын ешарен шогет да шӱмыштет эреак мотор шошо пеледыш да яндар йӧратымаш волгалтыт!

Подробнее

Кеч-куштат пиал шыргыжше

Рейтинг:   / 0

Кеч-куштат пиал шыргыжше,

Илышет тыйын лийже эре весела,

Ушешет чыла сай гына кодшо,

А ойгет тек эр лупсла шула.

Подробнее

Илыш лийже сылне, поро

Рейтинг:   / 0

Илыш лийже сылне, поро,

Ӱмыр лийже пиалан,

Кумда, ямле илыш корным

Юмо пуыжо эрла.

Канде каван волгыдыжым,

Чевер кечын шокшыжым,

Леве йӱрын лыжгалыкшым,

Яндар эр южын ласкалыкшым,

Ӱмыр касын тымыкшым

Да пӱртӱс моторлыкым,

Памаш вӱдын тамлыжым,

Киндын тутло ямлыжым

Тыланен кодам.

Подробнее

Илыш корнет волгыдо лийже

Рейтинг:   / 0

Илыш корнет волгыдо лийже,

Шӱм-чонетым тек ойго ок коч.

Кеч-кунам, кеч-куштат пиал шыргыжше,

Тек ласка кумылет нигунам огеш код.

Подробнее

Илыш вийым пуэн

Рейтинг:   / 0

Илыш вийым пуэн,

Кече шыман вӱчкыжӧ,

Ты кече ӱмырым шуен,

Тазалыкым пӧлеклыже.

Подробнее

Ий-влак эртат вӱдйогын деч писын

Рейтинг:   / 0

Ий-влак эртат вӱдйогын деч писын,

Самырык пагыт омеш лач конча,

Но тый ит ойгыро — эрта тек ӱмыр,

Тыгаяк чулым улат да чолга.

Подробнее

Вуй ӱмбалне каваже кодшо канде

Рейтинг:   / 0

Вуй ӱмбалне каваже кодшо канде,

Тек илышетше йоҥгыдо лиеш.

Иле эре йолташет коклаште!

Пиалым да тазалыкым тыланыме шуэш.

Подробнее

Весела да кумыл нолтшо тулым

Рейтинг:   / 0

Весела да кумыл нолтшо тулым,

Сай тазалыкым тыланена.

Лийже ешыште ласка илыш,

А пашаште сеҥымаш гына.

Подробнее

Сылне пайрем дене шокшын-шокшын саламлем

Рейтинг:   / 0

  Сылне пайрем дене шокшын-шокшын саламлем. Лий пиа­лан, весела кумылан, таза шӱлышан да тыгаяк поро, шыма акай да мариетлан пелаш. Куане, пелед, моторешт.

Подробнее

Тыланена эҥерысе кол гай модын

Рейтинг:   / 0

  Тыланена эҥерысе кол гай модын, вараксим гай вычыматен илаш. Пиалан кечыйол чурийдам шыматыже, ӱмырда шуйналт вочшо эҥер гай кужу-кужу лийже.

Подробнее

Уло шӱм-чон дене тыланена

Рейтинг:   / 0

  Уло шӱм-чон дене тыланена кужу ӱмырым илаш, пашаште сеҥымашке шуаш, пиалан еш илышым, пеҥгыде тазалыкым…

Подробнее

Тыланена шурнан пасу гай поян

Рейтинг:   / 0

  Тыланена шурнан пасу гай поян, пеледышан олык гай че­чен, эр лупс гай яндар илышым, шӱшпык гай весела кумы­лым, пелед шогалше олмапу садвече гай чон моторлыкым…

Подробнее

Йӧратыме ӱдырамаш-влак, саламлена

Рейтинг:   / 0

  Йӧратыме ӱдырамаш-влак, саламлена тендам 8 март пай­рем дене да тыланен кодына нимучащдыме ласка илыш кор­ным, кумда нурла шарлен вочшо кугу пиалым, кӱ курык гай пеҥгыде тазалыкым, вуй ӱмбалне шӱшпык сем дене темше канде кавам, чон ласкалыкым да весела пӱрымашым. Тек пай­рем кечыда эрелан ушешда кодеш.

Подробнее

Акаланна, шӱжарланна йолгорно гай ӱмырым

Рейтинг:   / 0

  Акаланна, шӱжарланна йолгорно гай ӱмырым, писте гай пушкыдо кумылым, тумо гай пеҥгыде тазалыкым, чурийыштыда пайрем тӱсым, янда гай яндар кавам тыланена.

Подробнее

Тыланена ош лум гай яндар кумылым

Рейтинг:   / 0

  Тыланена ош лум гай яндар кумылым. Шӱм-чонышкет поран ынже пуро, ныжыл кумылет памаш вӱдла эре йоргыктен йогыжо.

Подробнее

Пелед шогалше ош ломбо пеледыш гай

Рейтинг:   / 0

  Пелед шогалше ош ломбо пеледыш гай ныжылге кап-кылан, чевер снеге гай чуриян йӧратыме пелашем. Мотор чуриетым куан тул эре волгалтарен шогыжо, пиалет леҥеж тӱр гоч ташлен лекше. Тек илышет вӱд гай яндар, мланде гай поян лиеш.

Подробнее

Ковай, чоныштет ош ландыш пеледалтше

Рейтинг:   / 0

  Ковай, чоныштет ош ландыш пеледалтше, кумылет эре шошо кече гай лийже, шоҥго могырет лыве гай куштылго, вуй ӱмбалнет эн сото канде кава лийже.

Подробнее

Чыла тӱҥалын ӱдырамаш деч

Рейтинг:   / 0

  Чыла тӱҥалын ӱдырамаш деч. Мемнан ныжылге авайна, пагалыме ковайна, шочмо ака-шӱжарна, йӧратыме пелашна-влак, изи падырашна-влак, чӱчӱньӧ, кокай-влак! Мыняре шукын те улыда! 8 Мартым тыланда волгыдо, яндар, тыматле пайремыш савыраш тыршена. Тек ончыкшым илышдам кечан ош кече, чевер-ал ӱжара, лыжга лай мардеж, яндар памаш шинча да сылне марий муро курымеш волгалтарен шогат.

Подробнее

Эрдене кынелам, пожалтын

Рейтинг:   / 0

Эрдене кынелам, пожалтын,

Тыйым ӧндалам — чонем ыра.

Да пуйто мый каваш нӧлталтым,

А чон туге шӱшка, мура!

Тыйын поро, шокшо шомакетше

Мылам ласкалыкым конда.

Лыжган ончалын воштылметше

Шӱм-чон куаным шочыкта.

Иӧратымем! Март пайрем дене!

Лий пиалан, ныжылге да поро,

Эртак тый лий мемнан пелен гына.

Подробнее

Шӱмбел-влак! Шӱмыштӧ те иледа

Рейтинг:   / 0

Шӱмбел-влак! Шӱмыштӧ те иледа.

Лийже орлыкдымо кугу тӱняда.

Авана семынак кужу деч кужу

Пиалан ӱмырым илена шер теммеш

Подробнее

Среда, 05 Март 2014

Тек тыланда пеледыш эн йомартле пеледеш

Рейтинг:   / 0

Тек тыланда пеледыш эн йомартле пеледеш,

Шӱшпык мурын ломбер тыланда вел лиеш,

Тек кава кандын-кандын уэш волгалтеш,

Шӱмышкӧ ямле сем толын шолеш.

Подробнее

Тек ал роза илыш корныдам леведше

Рейтинг:   / 0

Тек ал роза илыш корныдам леведше,

Кугу пиал да сеҥымаш эре лиеш.

Шӱм-тул йӧратымашда ынже йӧрӧ,

Кужу лийже, таҥ-влак, сайын пӧрдшӧ.

Подробнее

Тыланет ойлынем

Рейтинг:   / 0

Тыланет ойлынем,

Тыланет мурынем,

Лиям кече изи чоныштет.

Мый ойгетым тоем,

Куанетым пайлем,

Куанетым шижде ылыжтем.

Подробнее

Тек пеледше сылне шошо

Рейтинг:   / 0

Тек пеледше сылне шошо

Шӱмешна шыҥен кодеш.

Йӧраташ эн шокшын-шокшын

Тек эре мемнам ӱжеш.

Подробнее

Лий эре мотор, чевер пызле гай

Рейтинг:   / 0

Лий эре мотор, чевер пызле гай,

Йуло яндарын пеледыш коклаште.

Лий тый чылалан эре йӧратыме,

Шыргыж кондо чылалан пиалым.

Подробнее

Могай пӧлекым тыланет ышташ

Рейтинг:   / 0

Могай пӧлекым тыланет ышташ,

Могай шомак ден тыйым саламлаш,

Кава гыч шӱдырым я тылзым волтышаш,

Я лӱмын мурым, уым, мурышаш?

Мый тыланем тылат, йӧратымем,

Март пайрем ден шокшын саламлем,

Пайрем касет тек весела лиеш,

Пиал корнет тек утыр кужемеш.

Подробнее

Йӧрате тый шкендым, йӧрате

Рейтинг:   / 0

Йӧрате тый шкендым, йӧрате,

Воштончыш вокгене кастене

Тӱсетым моторын тӧрлате.

Йӧрате тый шкендым, йӧрате.

Чамане тый шкендым, чамане.

Лыжга шомак дене шымате,

Пелеште сай мутым, куане.

Илет гын куатле тӱняште,

Чамане тый шкендым, чамане.

Подробнее

Весела да кумыл нӧлтшӧ тулым

Рейтинг:   / 0

Весела да кумыл нӧлтшӧ тулым,

Эр ӱжарала волгалтше илышым,

Мамык гай пушкыдо кумылым,

Тазалык ден пиалым тыланена.

Подробнее

Пиал дене, таҥ ӱдырамаш-влак

Рейтинг:   / 0

Пиал дене, таҥ ӱдырамаш-влак,

Пайремда дене, чечен ӱдыр-влак.

Тыланда — ал пеледыш, чевер шошо кече,

Чылажат тыланда, тыланда, тыланда!

Подробнее

Таче тылат 55

Рейтинг:   / 0

Таче тылат 55,

Таче тыйын юбилей,

Тыланымашна тыгай:

Иле шуко, пиалан лий,

Шӱм-чонет ден ит шоҥгем,

Эре таза, чулым лий.

Кодышт пеленет эре

Чолга да куанле вий.

Подробнее

Визытым да визытым возем

Рейтинг:   / 0

Визытым да визытым возем,

Ончо, теве лекге саламем.

Вуйым сакалташ ит вашке,

Шыргыжал эше, Авай!

Лийже кужу ӱмырет,

Лийже таза шӱм-чонет,

Лийже шуко куанет,

Лийже сылне илышет!

Подробнее

Ий ден ий эртат пеш писын

Рейтинг:   / 0

Ий ден ий эртат пеш писын,

Кеҥеж, шыже, телыжат…

Да кузе кучаш лиеш гын

Нунын куржмыштым ала?

50 ий шиждегеч тольо,

Модын-воштыл веселан.

Мом ыштет, жапна ок шого,

Мландына пӧрдеш виян.

Но ида ойгане, тудо,

Илыш, вет тугай мемнан.

Тудынат законжо уло,

А законлан тунемман.

50 ий ден, юбилей ден

Шокшын ме саламлена.

Иле, авай, куаналын,

Таза лий тый пеленна.

Подробнее

Ӱмыр, кечым тый ит шотло

Рейтинг:   / 0

Ӱмыр, кечым тый ит шотло,

Тек кая, куржеш, йога.

Лийже икте — чон куанлык,

Поро кумыл, чын паша.

Подробнее

18 ий — эн мотор

Рейтинг:   / 0

18 ий — эн мотор, сылне жап ӱдыр-каче ӱмырыштӧ. Илыш курымышто ик гана веле лиеш. Садлан кӧра (лӱм) пайремже дене шокшын саламлена. Тыланена тылат чыла, мо дене илышна поян: кече деч шокшым, еҥ деч порым, йолташет деч ӱшаным. Тек лиеш тыйын илышет памаш вӱд гай яндар. Тек тыйын ӱмбакет шӧртньӧ йӱр йӱреш. Тек корнет волгалтара волгыдо йӧратымаш. Лий эре поро, весела, пеҥгыде, таза!

Подробнее

Латкандаше тылат

Рейтинг:   / 0

Латкандаше тылат —

Йол ӱмбак шогалат,

Илыш корныш чымалт,

Шӱдыр семын волгалт!

Подробнее

Весела да кумыл нӧлтшӧ тулым

Рейтинг:   / 0

Весела да кумыл нӧлтшӧ тулым,

Эр ӱжарала волгалтше илышым,

Мамык гай пушкыдо кумылым,

Тазалык ден пагалымашым,

Шочшо-влак верч куаным

Ӱмыр мучкылан тыланена.

Подробнее

Шочмо кечет ден саламлена

Рейтинг:   / 0

Шочмо кечет ден саламлена,

Уло шӱм-чон ден тыланена:

Эр кечым куанен вашлий,

Кужу ӱмыран тый лий.

Эртен кайыже ойгет,

Пиал ден темже ӱмырет.

Подробнее

Вторник, 10 Сентябрь 2013

Смирнов Иван Викентьевич

Рейтинг:   / 0
  • Заслуженный артист России (2007),
  • Народный артист Республики Марий Эл (1999),
  • Лауреат Государственной молодежной премии им. Олыка Ипая (1996),
  • Лауреат театральной премии им. Йывана Кырли (1997, 2001 и 2004).

 Родился 2 июля 1961 г. в д. Большое Пызаково (Кугу Пызак) Новоторъяльского р-на РМЭ. В 1978 г. после окончания средней школы поступил на лесоинженерный факультет Марийского государственного политехнического института им. М. Горького. Окончив два курса, в 1980 г. поступил на актерское отделение Государственного института театрального искусства им. А. В. Луначарского, на курс народного артиста РСФСР П. О. Хомского (III национальная студия). После окончания учебы в 1985 г. был принят в труппу Марийского государственного драматического театра им. М. Шкетана. Вскоре был призван на срочную службу в ряды Советской Армии, в феврале 1987 г. вновь вернулся в театр. И. Смирнов — один из ведущих актеров театра.

Подробнее

Понедельник, 09 Сентябрь 2013

Йыван Кырля

Рейтинг:   / 0

Йыван Кырля (Иванов Кирилл Иванович)

(16 марта 1909 — 3 июля 1943).

Биография

Родился в деревне Купсола ныне Сернурского района Республики Марий Эл в бедной крестьянской семье. Рос в нищете, с раннего детства пастушил. Его отец сразу принял революцию, стал сельским активистом-комбедовцем. Во многих источниках говорится, что отца убили кулаки в голодном 1921 году. Мать Матрёна Якимовна осталась с тремя детьми. Окончил школу первой ступени в Марисоле, поехал в Сернур

Подробнее

Палантай, Иван Степанович

Рейтинг:   / 0

Иван Степанович Палантай (Ключников)

(11 апреля 1886 г.— 11 июля 1926 г.) – первый марийский композитор.

 

Биография

Иван Степанович Ключников родился в д. Кокшамары Посадско-Сотниковой волости Чебоксарского уезда Казанской губернии (ныне д.Кокшамары Звениговского района РМЭ) в большой крестьянской семье. В семье было пятеро детей – два брата и три сестры. Отец, Степан Петрович, был хлебопашцем. Мать, Анастасия Яковлевна, отличалась неплохими музыкальными способностями,

Подробнее